In het digitale tijdperk van muziekstreaming is het een zeldzaamheid geworden om volledige albums te beluisteren, maar echte muziekliefhebbers weten dat het luisteren naar een album van begin tot eind een unieke ervaring kan bieden. In de reeks 'Vinyl Verhalen' neemt Dennis Mikhout elke week een iconisch muziekalbum onder de loep. Tijdens deze ontdekkingsreis onthult hij de verhalen achter deze albums, variërend van klassieke studiomeesterwerken tot memorabele live-opnames, ongeacht het genre en tijdperk. Deze week: ‘Backspacer’ van Pearl Jam.

Door: Dennis Mikhout

In september 2009 bracht Pearl Jam hun negende studioalbum ‘Backspacer’ uit. Het album markeerde een frisse, optimistische koers voor de band, die tot dan toe vooral bekend stond om hun intense en soms duistere thema’s. Met krachtige rocknummers, meer melodie en een productie die strak en helder klonk, bewees Backspacer dat Pearl Jam (bijna twee decennia na hun doorbraak) nog steeds relevant en vernieuwend kon zijn.

Na een periode van artistieke experimenten en politiek getinte albums zoals ‘Riot Act’ (2002) en het titelloze ‘Pearl Jam’ (2006), voelde de band de behoefte om terug te keren naar de essentie: energieke rock met positieve vibes. Frontman Eddie Vedder stond erom bekend politiek bewuste en soms zwaarmoedige teksten te schrijven, maar met ‘Backspacer’ wilde hij iets luchtigers creëren.

Een belangrijke inspiratiebron voor deze positieve wending was de verkiezing van Barack Obama tot president van de Verenigde Staten in 2008. Vedder was een uitgesproken Obama-supporter en voelde, net als veel Amerikanen in deze periode, het gevoel van hoop en verandering in de lucht hangen. Dit gevoel van hoop sijpelde door in de teksten van ‘Backspacer’.

De opnames vonden plaats in de Henson Recording Studios in Los Angeles, waar de band in een ontspannen sfeer aan het nieuwe materiaal werkte. Voor het album werkte de band opnieuw samen met producer Brendan O'Brien, die eerder al aan succesvolle albums als ‘Vs.’ en ‘Vitalogy’ had meegewerkt. In tegenstelling tot eerdere projecten luisterde de band dit keer meer naar O'Brien's ideeën en adviezen, wat resulteerde in een meer gefocuste en strakke sound.

De keuze om meer te vertrouwen op de visie van de producer kwam voort uit het besef dat een frisse aanpak nodig was om opnieuw energie en vitaliteit in hun muziek te brengen. O’Brien’s ervaring en strakke productiestijl hielpen de band om de nummers een opgewekt en toegankelijk geluid te geven, zonder daarbij hun kenmerkende rauwheid te verliezen. Zijn aanpak tijdens de opnamesessies was gericht op het maximaliseren van de energie en spontaniteit van de band. De band besloot de energie van hun live-optredens te vangen en zo min mogelijk te experimenteren met ingewikkelde arrangementen. Deze directere aanpak hoor je terug in het geluid van het album, vol compacte, krachtige songs die zonder omwegen recht op hun doel afgaan.

Welke tracks zou je vandaag nog moeten beluisteren:

‘The Fixer’: De eerste single van het album, The Fixer, is een uptempo rocksong die direct herkenbaar is door zijn catchy refrein en positieve boodschap. Vedder zingt over het aanpakken van problemen en het zoeken naar oplossingen, ondersteund door een krachtige ritmesectie en strakke riffs. Het nummer groeide uit tot een moderne Pearl Jam-klassieker.

‘Just Breathe’: Een onverwacht hoogtepunt van het album is het akoestische ‘Just Breathe’. Het nummer, geïnspireerd door Vedder’s solowerk aan de soundtrack van de film ‘Into the Wild’, is ingetogen en ontroerend. De lyrics over kwetsbaarheid en dankbaarheid zijn echt, en het bewijs dat de band nog steeds in staat was om emotioneel te raken, ook zonder de volumeknop voluit te draaien. De soundtrack van ‘Into the Wild’is ook een aanrader overigens.

‘Backspacer’ was het eerste Pearl Jam-album dat onafhankelijk werd uitgebracht via hun eigen label Monkeywrench Records, in samenwerking met Universal Music Group. Bij het uitkomen werd het album werd geprezen om zijn frisse en vitale energie Hoewel het album een korte speelduur heeft van slechts 37 minuten, was de impact ervan aanzienlijk. De combinatie van positieve teksten, energieke rock zorgde voor een nieuw hoogtepunt in de carrière van de band. Tegenwoordig is het een van de meest toegankelijke albums in de Pearl Jam-catalogus. Het album bevestigde Pearl Jam’s status als tijdloze rockband die zich wist te vernieuwen zonder hun roots te verloochenen. Terwijl veel grungebands uit de jaren negentig verdwenen of in de schaduw van hun verleden bleven hangen, bewees Pearl Jam met ‘Backspacer’ dat ze nog steeds een plek verdienden aan de top van de rockscene.