In het digitale tijdperk van muziekstreaming is het een zeldzaamheid geworden om volledige albums te beluisteren, maar echte muziekliefhebbers weten dat het luisteren naar een album van begin tot eind een unieke ervaring kan bieden. In de reeks 'Vinyl Verhalen' neemt Dennis Mikhout elke week een iconisch muziekalbum onder de loep. Tijdens deze ontdekkingsreis onthult hij de verhalen achter deze albums, variërend van klassieke studio-meesterwerken tot memorabele live-opnames, ongeacht het genre en tijdperk. Deze week: Berry Is On Top van Chuck Berry.

Door: Dennis Mikhout

Uitgebracht in 1959, is ‘Berry Is On Top’ een van die albums die zijn naam eer aandoet. Chuck Berry was meer dan alleen een rock ‘n’ roll artiest: hij was een van de uitvinders van het genre. Zijn gitaarstijl vol strakke riffs en ritme werd later de blauwdruk voor ontelbare muzikanten. Zijn teksten vingen het gevoel van tienerrebellie en opwinding bij de jeugd in de jaren ’50, en legden daarmee een basis voor de thema’s van het genre. Terwijl Elvis Presley rock ‘n’ roll bij het grote publiek bracht, was het Berry die het genre zijn rebelse attitude en typische elektrische gitaargeluid wist te geven.

Geboren als Charles Edward Anderson Berry in St. Louis, Missouri, in 1926, begon Chuck Berry’s muzikale reis al in zijn tienerjaren. Zoals veel artiesten van zijn tijd, werd hij beïnvloed door de blues en gospeltradities van de Afro-Amerikaanse muziek, maar uniek genoeg ook door de countrygeluiden die hij op de lokale radio hoorde. Tegen het begin van de jaren vijftig trad Berry op in clubs in St. Louis, waar hij countrygitaarakkoorden combineerde met blues ritmes, een gouden combinatie die de basis zou vormen voor rock ‘n’ roll.

In 1955 ontmoette Berry blueslegende Muddy Waters, die hem aanraadde contact op te nemen met Chess Records in Chicago. Dit leidde tot Berry's eerste single die onmiddellijk een hit werd in de R&B-hitlijsten en zelfs een hoge notering behaalde de mainstream pop-lijsten. Tegen de tijd dat hij begon met de opnames van dit album was hij al een gevestigde naam.

Het album werd gemaakt met de hulp van enkele van de beste studiomuzikanten uit die tijd, waaronder Willie Dixon op bas en Fred Below op drums. De relatief eenvoudige opname-stijl van Chess Records zorgde ervoor dat Berry's unieke geluid centraal stond. De focus van de studio op zuivere takes en minimale productietrucjes paste goed bij Berry's scherpe gitaargeluid en energieke zang.

Een bijzonder aspect van het opnameproces was de techniek waarmee ze de versterkte klank van Berry’s gitaar vastlegden. Chuck Berry gebruikte een Gibson-gitaar, en studio engineers van Chess slaagden erin om de heldere, scheurende riffs en het onmiskenbare rockgeluid perfect op de band te zetten. Dit geluid was anders dan alles wat het publiek tot dan toe had gehoord en hielp het imago van de gitaar als hét instrument van rock ‘n’ roll definitief te vestigen. Gitaarhelden als Keith Richards en George Harrison gaven later volmondig toe in hun kinderjaren urenlang naar de muziek van Berry geluisterd te hebben om alleen maar uit te kunnen vogelen hoe je een gitaar zo kon laten klinken.

De twee beste tracks

‘Johnny B. Goode’:

Waarschijnlijk het meest iconische nummer op het album, vertelt Johnny B. Goode het verhaal van een plattelandsjongen met grote dromen en een aangeboren talent voor de elektrische gitaar. Het is een semi-autobiografisch nummer dat de droom van het bereiken van roem vanuit bescheiden en arme omstandigheden weet vast te leggen in tekst. Alleen al de openingsriff van de gitaar is een van de meest herkenbare in de muziekgeschiedenis en is ontelbare keren gecoverd en herinterpreteerd.

‘Roll over Beethoven’:

Het strakke ritme, de gitaarriffs en het rebelse karakter van het nummer staan symbool voor de breuk met traditie van oudere generaties én de alsmaar groeiende populariteit van het nieuwe genre. Uitgebracht als single in 1956 en later opgenomen op Chuck Berry Is on Top, is het nummer zowel een strijdkreet voor rock als een erkenning van de culturele verschuiving die het vertegenwoordigde. Met slimme teksten en aanstekelijke energie is ‘Roll Over Beethoven’ een blijvende herinnering aan Berry's rol in de opkomst van rock.

Kort na het uitbrengen van wat zijn definitieve succes album zou worden werd Berry gearresteerd op grond van de zogenaamde ‘Mann Act’, een federale wet uit 1910 die het vervoeren van minderjarigen over staatsgrenzen voor ‘immorele doeleinden’ verbood. De aanklacht werd ingediend nadat Berry werd beschuldigd van het meenemen van een 14-jarig meisje uit Mexico om in zijn nachtclub te werken.

Berry ontkende alles en wat volgde was een langdurig en controversieel strafproces. Controversieel omdat de verdediging beschuldigingen van vooroordelen aanvoerde vanwege de Afro-Amerikaanse achtergrond van Berry gecombineerd met zijn status als rockmuzikant. Desondanks moest hij twintig maanden in de gevangenis doorbrengen wat een grote klap was voor zijn carrière.

Hoewel Berry na zijn vrijlating doorging met muziek maken, bleek het lastig om het eerdere succes in de hitlijsten te evenaren en zijn publieke imago volledig te herstellen. Zijn latere jaren werden zo een wrange mengeling van klein succes en wroeging. Tot ver in zijn tachtigste bleef hij toeren, waarbij hij vaak speelde met lokale bands in plaats van zijn eigen vaste groep muzikanten. In 1986 werd hij opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame, waarmee zijn status als een van de grondleggers van de rockmuziek definitief werd bevestigd. Berry overleed in 2017 op 90-jarige leeftijd, en liet een onuitwisbare erfenis achter die rock ‘n’ roll voor altijd zou beïnvloeden.