Raamsdonksveer - Een wachtschip is in de klassieke betekenis een drijvende kazerne in een marinehaven, voornamelijk voor de huisvesting van (licht)matrozen en mariniers. In de huidige tijd betekent wachtschip meestal clubhuis te water voor een waterscouting-groep. Een schip, dat niet alleen voor groepsactiviteiten kan worden gebruikt, maar waarmee ook gevaren kan worden. Binnen Scouting Nederland zijn meer dan 50 wachtschepen langer dan vijftien meter in gebruik. Een van die wachtschepen is m.s. De Steur, sinds 2003 eigendom van Waterscouting Mafeking. Om het in 1923 gebouwde vrachtscheepje gereed te maken voor de toekomst en stiller te kunnen verblijven in de nabijgelegen Biesbosch, is de waterscouting hard bezig het wachtschip te verduurzamen. Zo willen de waterscouts het generatorgebruik vervangen door een krachtig accupakket van 20 kW met drie omvormers. Daarnaast wil de vereniging een systeem laten aanleggen waardoor van het oppervlaktewater drinkwater gemaakt kan worden.

Door Jan Hoek

De scouting is in 1958 in Geertruidenberg opgericht als landverkennersgroep. Als clubhuis mocht gebruik gemaakt worden van een lokaal van de achter ’t Weeshuijs gelegen school. Een van de initiatiefnemer was Wim Licher, die ook de eerste voorzitter werd. Er meldden zich maar weinig kinderen aan, met name omdat de jeugd zich meer aangetrokken voelde tot het water. In 1962 verhuisde de vereniging naar Lunet aan de Donge en ging verder als Waterscouting Mafeking, genoemd naar een stad in Zuid-Afrika, die tijdens de Tweede Boerenoorlog (1899-1902) met succes werd verdedigd door Robert Baden Powell, de latere stichter van de scouting. In 1995 volgde John Licher zijn vader op als voorzitter van een vereniging die bestaat uit de speltakken Dolfijnen (7-10 jr.), Orka’s (10-12 jr.), Zeeverkenners (12-18 jr.), de Loodsenstam (18-23 jr.) en de plusscouts/verkenners van 23 jaar. De vloot bestaat uit de in 1978 gebouwde sleepvlet De Loopgauw, naar een tekening van een Tholense schouw; de sleepboot voor de zes lelievletten van de vereniging. In deze vletten kunnen de Zeeverkenners roeien, zeilen en wrikken. Voor de Orka’s zijn in 2008 vier junior-vletten gebouwd, genoemd naar de hoofdsponsors, te weten de vlets Asto’tje (Asto Shipyard), Rabootje (Raboband Amerstreek), Geertje (Gemeente Geertruidenberg) en Restje (de overige sponsors). Daarnaast beschikt de vereniging nog over zes kano’s voor de Dolfijnen, die begeleid worden door de motorvlet De Bevert, een lelievlet met buitenboord-bun. En niet te vergeten het eerdergenoemde wachtschip De Steur, als opvolger van de 23,5 meter lange Hagenaar die tot 2000 heeft gevaren.

Geschiedenis

Motorschip De Steur heeft een lang en soms mensenlevens kostende geschiedenis achter de rug. Het schip, met een afmeting van 31,5 x 5,40 meter, is in 1923 in opdracht van Cornelis Huisman uit Gouderak gebouwd bij Scheepswerf De Vooruitgang van D. Boot in Alphen a/d Rijn. Voor een loon van 50 cent per uur is ms. Paulina, genoemd naar de echtgenote van de schipper, gebouwd voor een totaalprijs van ƒ 19.140, 40. Op 13 mei 1926 verdronk schipper Huisman in de Rotterdamse Rijnhaven tijdens het aanleggen van zijn schip. Zijn echtgenote Paulina nam het roer over en zag haar schip op 28 september zinken tijdens de sluiswerken van Moordrecht. Het schip wordt duidelijk weer opgeknapt, want nog geen jaar later wordt het schip te koop aangeboden in weekblad De Schuttevaer van 2 en 9 september 1933. Het schip wordt gekocht door schipper Goeseye uit Breskens, die niet veel later, varend van Hansweert richting België, te water raakt en verdrinkt. De deklast stro begon te schuiven en de ongelukkige schipper viel daardoor overboord. Daarmee was de ellende nog niet over, want op 5 november 1954 viel schippersknecht Jan Heuvelman uit Ouderkerk a/d IJssel tijdens het boenen van het dek eveneens overboord en verdronk. In 1958 werd het schip verlengd met tien meter tot 41,6 x 5,40 meter. In 2001 is het schip in handen gekomen van Waterscouting Mafeking en werd het met de nodige zelfwerkzaamheid omgebouwd tot een wachtschip, compleet met een groepsverblijf, slaapplekken en een keuken, toen nog zonder gas en sanitair. Om het schip ook bevaarbaar te houden voor de pleziervaart is De Steur met vier meter ingekort tot 37,6 meter. Het schip heeft een diepgang van 1,20 meter wat perfect is voor het varen/verblijven in De Biesbosch. Later is er op het voordek nog een hydraulische kraan geplaatst die de zeilvletten op het dek kan hijsen. In 2003 werd De Steur in gebruik genomen. Het schip biedt nu verblijf aan 30 kinderen en acht bemanningsleden/leiding tijdens kampen en dagtochten. Aan boord is een keuken, eet- en verblijfsruimte, twee toiletten, een douche, slaapzaal voor de jeugdleden en een slaapruimte voor de leiding/bemanning. Op 3 juni 2023 werd het 100-jarig bestaan van het schip gevierd, in aanwezigheid van de achterkleinkinderen van de eerste schipper Cornelis Heuvelman.

Verduurzaming

“Natuur staat bij onze vereniging hoog in het vaandel. Dat willen we ook overbrengen op onze leden. Vandaar ook dat we ons wachtschip willen verduurzamen. Helaas zit aan onze groene ambities een aanzienlijk prijskaartje van in totaal 35.000 euro. We zouden ook graag elektrisch willen varen, maar dat is voor onze vereniging helaas onbetaalbaar. Wel willen we in de toekomst onze zes zonnepanelen aan boord uitbreiden tot twaalf en overschakelen op een duurzame biobrandstof als HVO. Dat is voor ons echt het hoogst haalbare”, stelt voorzitter John Licher. Voor de verduurzaming komt de vereniging nog wat geld tekort. Interesse om de Waterscouting financieel te ondersteunen? Bel dan naar 06 51108516. In het dagelijks leven is John Licher technisch manager van de Rederij Cement Tankers (R.C.T.), een moderne rederij met 18 zelf-lossende poedertankers, waarvan de namen allemaal met ‘gracht’ eindigen. Op de ‘Admiralengracht’ is Freek Licher, zoon van de voorzitter, schipper. Namens Waterscouting Mafeking is hij de beheerder van het wachtschip, een taak waarbij hij van technische man Kees Monshouwer de nodige ondersteuning krijgt. Het bevlogen duo zegt over het verduurzamen van ‘hun’ wachtschip: “Door het gebruik van een krachtig accupakket met drie omvormers kunnen we dit systeem laten samenwerken met het huidige 24/230V net en zou de generator niet meer nodig zijn tijdens onze kampen en dagtochten. Dit bespaart ons al snel 500 liter diesel op jaarbasis en daarmee creëren we een aanzienlijke CO2- en stikstofreductie. Momenteel beschikken we over een 9000 liter drinkwatertank, die wij op onze ligplaats kunnen vullen. Dat lijkt veel, maar tijdens een kamp spoelen wij per dag 700 liter schoon water weg door de toiletten. Straks hebben we onbeperkt de beschikking over 9000 liter drinkwater en worden de toiletten doorgespoeld met gebruikt water. Ons steeds duurzamer wordende wachtschip voldoet aan alle gestelde eisen en wordt via Scouting Nederland zelfs een aantal keren per jaar gebruikt als opleidingschip.”