In het digitale tijdperk van muziekstreaming is het een zeldzaamheid geworden om volledige albums te beluisteren, maar echte muziekliefhebbers weten dat het luisteren naar een album van begin tot eind een unieke ervaring kan bieden. In de reeks ’Vinyl Verhalen’ neemt Dennis Mikhout elke week een iconisch muziekalbum onder de loep. Tijdens deze ontdekkingsreis onthult hij de verhalen achter deze albums, variërend van klassieke studio-meesterwerken tot memorabele live-opnames, ongeacht het genre en tijdperk. Deze week ‘Modern Sounds in Country and Western Music’ van Ray Charles.

Door Dennis Mikhout

Ray Charles, vaak geprezen als de ’Genius of Soul’, was een muzikale pionier wiens invloed ver buiten de grenzen van traditionele muziekgenres reikte. Geboren in 1930 in Albany, Georgia, moest Charles al op jonge leeftijd niet alleen armoede, maar ook blindheid overwinnen. Zijn unieke talent gecombineerd met doorzettingsvermogen maakten hem tot een van de meest invloedrijke artiesten van zijn tijd.

Charles kende een moeilijke jeugd. Zijn moeder Aretha werd na de dood van haar eigen moeder geadopteerd door een familie genaamd Robinson. Ze raakte vervolgens zwanger van haar adoptievader, Bailey Robinson, wat uiteraard leidde tot een flink schandaal. Na de geboorte van Ray Charles deelden Arteha en Bailey’s vrouw, Mary Jane, de zorg voor Ray, terwijl Bailey zelf met de noorderzon vertrok en ergens hertrouwde. Om zijn toch al getroebleerde jeugd nog erger te maken verdronk zijn jongere broertje in de wasteil van moeder Arteha toen hij vier jaar oud was en op zijn zevende verloor hij door glaucoom het volledige zicht in beide ogen. Blind dus.

Ondanks die blindheid ontwikkelde zijn liefde voor muziek zich razendsnel. Inmiddels bekend om zijn unieke vermenging van gospel, jazz, blues en rhythm & blues, besloot Charles in 1962 om een gedurfde stap te zetten door zich te verdiepen in een genre dat destijds vooral geassocieerd werd met de blanke Amerikaanse cultuur: country en western.

Modern Sounds in Country and Western Music, uitgebracht in april 1962, was een gedurfd project van Ray Charles. In een tijd waarin de raciale scheidslijnen in de muziekwereld scherp waren, besloot hij countrymuziek te heruitvinden door deze te combineren met zijn kenmerkende soulgeluid. Hoewel zijn platenlabel, ABC-Paramount, aanvankelijk aarzelde vanwege de onconventionele mix van genres, bleef Charles vasthouden aan zijn visie. Het resultaat was een baanbrekend album dat zowel commercieel als kritisch succes behaalde, en het veranderde de toekomst van Amerikaanse popmuziek door voor her eerst grenzen te verleggen en genres te overstijgen.

Het opnameproces van Modern Sounds in Country and Western Music toonde Ray Charles’ vastberadenheid om iets unieks te creëren. Binnen slechts vier dagen werden alle nummers opgenomen, wat niet alleen getuigt van zijn heldere muzikale visie maar ook van de vaardigheid van de muzikanten waarmee hij werkte. Charles werkte nauw samen met het orkest van producer Sid Feller en die zorgde voor de arrangementen waarin traditionele country-elementen werden vermengd met rijke orkestrale partijen van strijkers en blazers. Deze combinatie creëerde een geluid dat zowel vertrouwd als vernieuwend aanvoelde voor het publiek. Zelfs anno 2024 klinkt het album nog fris, ondanks dat de scheidslijnen tussen muzikale genres tegenwoordig vrijwel verdwenen zijn.

Welke twee tracks zijn nog ‘fris’ en vandaag de dag zeker het beluisteren waard?

‘I Can’t Stop Loving You’: dit werd al snel een wereldwijde hit en is een perfect voorbeeld van hoe Ray Charles’ emotionele zang en de rijke orkestratie samenkomen om een tijdloos nummer te creëren. Oorspronkelijk een countryballad van Don Gibson, werd het nummer door Charles opnieuw geïnterpreteerd en getransformeerd met een meer soulvolle sound die de grenzen van genre behoorlijk oprekte. Deze unieke mix zorgde ervoor dat het nummer een breed publiek bereikte en tegenwoordig nog steeds als een klassieker wordt beschouwd. In de jaren daarna werd het gecoverd door tal van artiesten, waaronder Elvis Presley en Michael Jackson, wat de blijvende impact van het nummer nog maar eens onderstreept.

‘Born to Lose’: is oorspronkelijk geschreven door countryzanger Ted Daffan, en laat goed zien hoe Ray Charles diepe emotie in zijn zang kan leggen. Met zijn gevoelige vertolking maakt hij de pijn van een verloren liefde voelbaar, wat het nummer een van de meest opvallende tracks van het album maakt. Zijn versie geeft het lied een soulvolle lading die nog steeds veel indruk maakt.

Na de release ontving het album talloze prijzen en onderscheidingen. Ray Charles won onder andere de Grammy Award voor Best Rhythm & Blues Recording voor ‘I Can’t Stop Loving You’. Het album is later ook opgenomen in de Grammy Hall of Fame en ook nog eens toegevoegd aan de National Recording Registry van de Library of Congress, wat de status ervan als cultureel erfgoed bevestigde.

Het succes van ‘Modern Sounds in Country and Western Music’ verstevigde Ray Charles’ positie als een sleutelfiguur in de Amerikaanse muziek. Hij bleef vernieuwen en bracht later in 1962 een tweede volume van het album uit, dat eveneens een groot succes werd. Ondanks persoonlijke uitdagingen, zoals zijn strijd tegen drugsverslaving, bleef hij zijn muzikale grenzen verleggen en groeide uit tot een iconische artiest. Zijn invloed is nog steeds voelbaar in verschillende muziekgenres, Ray Charles overleed in 2004, maar zijn muziek blijft voortleven.