Het is weer zover. De kerstboom staat, de gourmetlucht trekt langzaam in je gordijnen en ergens, altijd ergens, klinkt Bohemian Rhapsody. Of je nu wilt of niet: de Top 2000 van Radio 2 heeft officieel bezitgenomen van december. In supermarkten, auto’s, woonkamers van familieleden en zelfs bij de tandarts. Ontsnappen lijkt onmogelijk. Toch zijn er mensen die het proberen. Niet omdat ze muziek haten, maar omdat ze bij de eerste tonen van Fix You al weten welke gitaarlijn er straks komt. En die solo hebben ze inmiddels 27 keer gehoord deze maand. Voor hen dit artikel. Met begrip. En met tips.

Door Dennis Mikhout

Laten we eerlijk zijn: de Top 2000 werkt. En dat is geen toeval.

Ten eerste is het pure nostalgie. De lijst is één grote tijdmachine. Elk nummer heeft een herinnering. De eerste liefde, een roadtrip, een zomer waarin alles nog kon. Zelfs als je het nummer eigenlijk nooit bewust opzet, voelt het vertrouwd. En vertrouwd is precies wat mensen willen rond de feestdagen.

Daarnaast is het democratisch. Iedereen mocht stemmen, dus iedereen voelt zich een beetje eigenaar. 'Die staat veel te laag' is geen klacht, maar een ritueel. Het hoort erbij.

En tot slot: het is veilig. Geen verrassingen, geen moeilijke muziek, geen risico. In een wereld die steeds sneller en ingewikkelder wordt, is de Top 2000 een warme deken met gitaarriffs. Dat maakt het succesvol. Maar ook een tikje verstikkend.

Vier tips om de Top 2000 te vermijden

Word de DJ vóór iemand anders het wordt

Wie de muziek regelt, bepaalt de sfeer. Kom vroeg op het kerstdiner en zet alvast iets op. Jazz, soul, Franse chansons, desnoods walvisgeluiden. Als er eenmaal iets draait, is de kans kleiner dat oom Jan later roept: “Zullen we Radio 2 aanzetten?”

Ontdek het wonder van noise cancelling

Dit is geen zwaktebod, maar pure zelfzorg. Een goede koptelefoon is je persoonlijke schuilkelder. Zet een podcast op, een luisterboek of muziek die níét eindigt in een gitaarsolo uit 1976. Glimlach vriendelijk. Niemand hoeft te weten wat jij hoort.

Ga strategisch wandelen

Opvallend veel Top 2000-nummers duren precies zo lang als een stevige winterwandeling. Trek je jas aan zodra Stairway to Heaven begint en je bent precies terug bij de koffie. Bonuspunten zijn te verdienen als je de hond uitlaat.

Claim een alternatieve radio

Radio 2 is niet de enige zender die bestaat. Zet in de keuken iets anders op. Of in de schuur. Of in de auto, zelfs als je alleen even de oprit af rijdt. Er is altijd wel een plek waar niemand let op wat er speelt.

Voor wie wél lijstjes wil, maar niet déze

Soms wil je helemaal niet weg van het idee van een muzieklijst. Je wilt alleen een andere route. Gelukkig bestaan die.

De Snob 2000

De bekendste tegenhanger. Minder Queen, meer Talking Heads. Minder meezingen, meer goedkeurend knikken. Hier draait het om albums, B-kanten en artiesten die je ooit bewust hebt ontdekt. Ideaal voor wie muziek niet als achtergrondgeluid ziet, maar als hobby.

De Kink 1500

Waar de Top 2000 een warme deken is, is de Kink 1500 een leren jas. Veel rock, veel alternatief en minder voorspelbaar. Nirvana en Pearl Jam mogen hier gewoon naast nieuwere gitaren bestaan. Geschikt voor wie wel energie wil, maar geen kerstsfeer met piano-intro’s.

De Tijdloze 1000

De Vlaamse variant, met net andere accenten. Bekend, maar minder platgetreden. Soms schuurt het, soms verrast het. En het grootste voordeel: niemand in de kamer weet precies wat waar hoort te staan, dus het commentaar blijft beperkt.

Tot slot

De Top 2000 is geen vijand. Het is een cultureel fenomeen met goede bedoelingen. Maar zelfs goede bedoelingen kunnen te veel worden als ze dag en nacht doorgaan. Dus gun de liefhebbers hun meezingmoment. En gun jezelf af en toe stilte. Of iets anders. Iets nieuws. Iets zonder koebel, gitaarsolo of onvermijdelijke fade-out.

De feestdagen zijn al intens genoeg. Je hoeft ze niet ook nog in de juiste volgorde mee te zingen.