En dan is het moment daar toch sneller dan je had verwacht: tante Toos heeft ons na een pittig ziekbed verlaten. Ze mocht haar 77e verjaardag net niet halen. Vooral voor ons ma erg verdrietig: ze verliest haar laatste zus uit het gezin van negen. En voor haar de beste…

Ik heb mooie herinneringen aan tante Toos. Ze was mijn peettante, hoewel dat meer op papier was dan in de praktijk. Maar tante Toos was toch bijzonder en dat had er vooral mee te maken dat ze getrouwd was met een schipper. Met ome Cees was ze het grootste deel van het jaar op het water, met een enorm schip: de Zagri5. Dat betekende dat het altijd best bijzonder was als ze ‘aan wal’ waren. We gingen er dan vaak heen en mochten over het dek lopen en in de stuurhut zitten. Magisch vond ik dat: onvoorstelbaar dat zo’n bakbeest kon blijven drijven: 76 meter lang, bijna negen meter breed en 3,40 meter diepgang. We gingen begin jaren tachtig met ome Cees en tante Toos met de Zagri 5 op vakantie: hoe bijzonder is dat?

Dat is lang geleden. Toen was de wereld nog klein en overzichtelijk. Ons ma’s familie was nog compleet en het leven was voor hen op volle kracht. Maar de tijden veranderen. Binnen enkele jaren tijd is de groep van achttien uitgedund tot vijf, waarbij ons ma de enige nog is uit het ‘nest’ van Frans en Jans Oerlemans. Wat een hard gelach zeg.

Woorden

Ons ma is niet van het klagen; nooit geweest. En ook als er iemand van de familie wegvalt, worden daar niet veel woorden aan vuil gemaakt. Ze zal het wel niet hebben meegekregen van thuis uit om over ‘moeilijke dingen’ te praten. Als je het er niet over hebt dan is het er ook niet; de beste overlevingsstrategie. Ik herken dat trouwens hoor; ik heb het ook niet echt meegekregen. Gelukkig heb ik mijn pen nog… en de muziek! Want overal zijn liedjes voor, ook nu…

’De zon zakt in de zee, het wordt al donker en steeds varen we verder naar de rand. Zal ik je ooit nog weerzien? Ik ben vertrokken naar het laatste land. Het laatste water, de laatste kust. Hierna geen later, hierna geen rust.’ (Het laatste water - Pater Moeskroen)

De afgelopen jaren gingen ons pa en ma regelmatig een weekje bij tante Toos in huis in Krimpen aan de Lek. Nadat ome Cees definitief aan wal ging, bleven ze in de buurt van Rotterdam hangen. Na het overlijden van ome Cees in 2010 heeft tante Toos even overwogen om terug te komen naar Waspik, maar dat is er nooit van gekomen. Dus kent ons pa inmiddels de weg naar Krimpen op de fiets op z’n duimpje. Ze hebben tante Toos vanaf het moment dat ze in behandeling was altijd goed ondersteunt. Met praktische dingen als boodschappen en klusjes, maar vooral door hun aanwezigheid.

Laatste zucht

Toen het de afgelopen periode snel achteruit ging en tante Toos niet verder behandeld kon worden, is ons ma op haar verzoek in huis gekomen. Ze wilde niet naar een hospice en vroeg aan ons ma om haar te helpen zodat ze thuis kon blijven. Dat heeft ons ma met verve gedaan, gesteund natuurlijk door ons pa. Ondoenlijk eigenlijk, zeker de laatste week, maar ze waren er en ze bleven er, tot de laatste zucht.

’Je laat mijn handen los en slaat je ogen neer. Je spreekt het vonnis langzaam uit: je wilt niet meer. Ik zou iets willen zeggen, maar ik mis gewoon de kracht nu je ogen niet meer blauw zijn, maar zo donker als de nacht.’ (Haven in zicht - Guus Meeuwis)

Het afscheid nemen kwam voor ons ma toch nog onverwacht snel, hoewel het op deze manier ook niet te lang had moeten duren. “Het is beter zo, ze is goed af.” Dat kan wel zijn, maar daar koop je niets voor. Ons ma moet haar liefste zus laten gaan, ze drijft langzaam van haar weg. Nog wat regelzaken en dan zijn er slechts de fotoalbums en de herinneringen.

’I’m slowly drifting away, Wave after wave, wave after wave, slowly drifting and it feels like I’m drowning, pulling against the stream, pulling against the stream.’ (Waves - Mr Probz)

Wie weet, vindt ons ma de kracht om er met mensen over te praten. Want zo’n intense periode kun je niet stilzwijgen. Wij gaan in ieder geval extra dicht aan haar zijde staan en zullen haar het gevoel geven dat ze supertrots mag zijn op de manier hoe ze samen met ons pa het ‘slotakkoord’ met haar zus heeft doorgemaakt. Knap gedaan moederke: trots op jou!

’Kan ik iets voor je zijn in je grote gemis, omdat wie je zo liefhad er nu niet meer is? Kan ik iets voor je doen met een blik met een woord dat doet denken aan toen, dat je even weer voort? Is er iets wat ik doen kan, wat je helpt in de pijn? Wat iets voor je betekent, wil ik graag voor je zijn.’ (Kan ik iets voor je doen - De Dijk)

Marcel Donks, muziekliefhebber