Door Tom Rietveld
Wat verzamelt Jan Domenie eigenlijk niet? (Deel 1)
Wie bij Jan Domenie binnenstapt, komt niet zomaar in een woning terecht, maar in een wereld waarin Geertruidenberg in al haar facetten tot leven komt. Achter glas staan wandborden, servies, flessen en etiketten. In laden en kasten liggen boeken, documenten, foto’s en krantenknipsels. Alles draait om één centrale passie: de stad Geertruidenberg.
Wat begon in 1983 met het verzamelen van ansichtkaarten en lepeltjes, groeide uit tot een indrukwekkende collectie in maar liefst 37 categorieën. “Eigenlijk verzamel ik alles waar Geertruidenberg op staat of iets mee te maken heeft,” zegt Domenie. “Maar het moet wel iets vertellen.”
Een huis als museum
Zijn woning herbergt een zorgvuldig opgebouwde verzameling. Veel objecten zijn ondergebracht in op maat gemaakte vitrinekasten. Daarin staan onder meer series wandborden uit de jaren vijftig en zestig, ooit populair als souvenirs voor bezoekers van de historische vestingstad.
“Er kwamen vroeger bussen vol mensen naar Geertruidenberg,” vertelt hij. “Die namen zo’n bord of lepeltje mee als herinnering. Als mensen overlijden, weten de kinderen vaak niet wat ze ermee moeten. Dan kom ik ze tegen.”
Een van de blikvangers is een serie wandborden met gouden rand, ooit in beperkte oplage uitgebracht. “Als ze op zijn, zijn ze op. Dat maakt het bijzonder.”
De Bergsche Kamer
In zijn huis heeft Domenie een aparte ruimte ingericht: de Bergsche Kamer. Hier komt alles samen wat met Geertruidenberg te maken heeft. In zijn vorige woning had hij zelfs een volledige kamer ingericht als verzamelruimte. Tegenwoordig gebruikt hij daarnaast een garagebox als archief.
“Alles moet overzichtelijk blijven,” zegt hij. “Anders raak je het kwijt.”
Die ordening is kenmerkend voor zijn manier van werken. Hij bewaart niet alleen, hij documenteert en structureert.
Het wapen van de stad
Tussen de vitrines hangt een bijzonder glas-in-loodraam met het wapen van Geertruidenberg: een leeuw met lans, bekroond boven de Hollandse tuin. Het stuk heeft een eigen geschiedenis en was ooit in bezit van een voormalige burgemeester.
“Zo’n stuk hoort eigenlijk voor een raam,” zegt Domenie. “Maar zo komt het hier ook goed tot zijn recht.”
Verzamelen met een verhaal
Voor Domenie gaat het nooit alleen om het object zelf. Elk voorwerp moet een verhaal hebben. Dat kan een servies zijn uit een voormalige winkel, een miniatuur van een kerk of een speciaal uitgegeven fles bij een jubileum.
Zo bezit hij ook voorwerpen uit het jubileumjaar 2013, toen Geertruidenberg 800 jaar stadsrechten vierde. “Dat hoort er allemaal bij,” zegt hij. “Dat is de geschiedenis van de stad.”
Meer dan een hobby
Wat opvalt, is dat Domenie precies weet wat hij heeft en waar het ligt. Zijn verzameling is geen toevallig geheel, maar een zorgvuldig opgebouwd systeem. Toch blijft hij er nuchter onder. “Ik vind het gewoon leuk,” zegt hij.
Maar wie rondkijkt in zijn Bergsche Kamer, ziet meer dan een hobby. Hier wordt een stad stukje bij beetje vastgelegd, bewaard en doorgegeven.
En dan dringt zich vanzelf de vraag op...
Wat verzamelt Jan Domenie eigenlijk niet?
Er volgen nog 2 delen.