Raamsdonk - De 40e editie van de Open Monumentendag vindt dit jaar plaats op zaterdag 12 en zondag 13 september. Het landelijk thema is: ‘Veerkrachtig Erfgoed, in tijden van onzekerheid’. Het thema laat zien hoe historische gebouwen en monumenten zich aanpassen aan moderne crisissen zoals leegstand, klimaatverandering en een tekort aan vrijwilligers. In Raamsdonk staat er met de Lambertuskerk een prachtig voorbeeld van; een kerk met culturele waarden waarvan de fundamenten uit de 13e eeuw stammen en waar van leegstand geen sprake is. Met andere woorden: een rijksmonument dat de moeite meer dan waard is om te behouden én te gebruiken. Tal van monumentale gebouwen openen die dag hun deuren voor een gratis bezichtiging. Zo ook de eeuwenoude Lambertuskerk, waar bezoekers op zondag 13 september van 11.00 tot 16.00 uur van harte welkom zijn.

Door Jan Hoek

Tijdens de gratis toegankelijke Open Monumentendag op zondag is er in de Lambertuskerk onder meer een Power Point-presentatie over de geschiedenis van het kerkgebouw en kan onder begeleiding de klokkentoren bekeken worden. Op de bovenverdieping staan diverse vitrines met vondsten die tijdens restauraties zijn gevonden, waaronder een zeldzame Romeinse koperen munt uit de 3e eeuw na Christus. Ook zijn er eeuwenoude bijbels te zien die eigendom waren van onder andere de Ambachtsheer van Raamsdonk Simon van Son (1691-1751). Met andere woorden: een prachtig kerkgebouw met een spraakmakend verleden dat een bezoek meer dan waard is. “Het is in feite een wonder dat de kerk er nog staat, want door de eeuwen heen heeft de Lambertuskerk veel moeten doorstaan”, vertelt stichting-voorzitter Jan van Gils. “Van de Sint-Elisabeths vloed in 1421 tot branden door onder andere blikseminslag in 1716, 1778 en 1878. De 80-jarige oorlog bracht veel schade aan en tijdens de tankslag op 31 oktober 1944 bleef de kerk ook niet ongeschonden.” Op 22 oktober 1968 werd de Lambertuskerk ingeschreven in het register Rijksmonumenten. Een opvallend feit is dat door de openstelling op 29 augustus 1969 van de Maasroute als enkelbaanweg, het huidige A59-tweebaanstracé, de Lambertuskerk fysiek werd afgesneden van het dorp Raamsdonk.

Onderhoud

Weliswaar ontvangt de Stichting Lambertuskerk als Rijksmonument subsidie voor bouwkundig onderhoud, maar dat bedraagt maximaal 50 procent van de gemaakte kosten. “De kerk ziet er toekomstbestendig uit, maar om de kerk in goede staat te houden en te bewaren voor de generaties na ons, blijft veel onderhoud nodig. Zo hebben we onlangs onder andere nieuwe verwarming aangeschaft, de buitenkant van de kerk geschilderd en de galmborden in de toren en lampen vervangen. In totaal hebben we als stichtingsbestuur in 2025 een bedrag van 113.500 euro aan onderhoud uitgeven. We beschikken over een betrokken team beheerders die zelf veel onderhoud plegen, maar ook druk zijn met de bezichtigingen en evenementen die in de kerk plaatsvinden. Het onderhoud kost veel geld. Zonder verhuur van de kerk is het onmogelijk te voldoen aan onze doelstelling: de Lambertuskerk in goede staat te brengen en te houden, teneinde deze als historisch monument te doen voortbestaan. Het geld dat het oplevert wordt dan ook ingezet voor het behoud van de kerk”, aldus penningmeester Anton den Ridder. Naast voorzitter Jan van Gils en secretaris Pieter Knaap vormt hij het dagelijks bestuur. Samen met de bestuursleden Hans Hulsebos (eventmanager), Jan Molewijk, Huub Oome, Corry van den Heijkant-Donkers en Ad Koijen vormen ze een bestuur met hart voor de Lambertuskerk.

Vieren en gedenken

Hoewel de kerkelijke functie is vervallen, worden in de kersttijd nog steeds twee sfeervolle kerkdiensten gehouden, compleet met versiering en een predikant. De Lambertuskerk heeft een aantal vaste verenigingen en stichtingen die gebruik maken van het kerkgebouw. Zo houdt oratoriumkoor Cantate Corde er ieder jaar onder andere een kerstconcert en zijn er exposities van Fotoclub Raamsdonksveer en Fotoclub de Huiskamer. Daarnaast is de kerk onderdeel van de Kunstroute Geertruidenberg. Ook de Gemeente Geertruidenberg zelf is een vaste gebruiker voor diverse activiteiten. Steeds vaker weten lokale verenigingen, stichtingen en organisaties ons te vinden en in de komende periode komen bijvoorbeeld Xsinchère, muziekvereniging St. Bavo en Gilde St. Bavo Raamsdonk. “Als stichting verhuren we de kerk, met of zonder stoelen, waarna de gebruiker zelf zorgt voor de aankleding, catering en dergelijke. Er worden verschillende feesten gehouden, zoals bruiloften en personeels- en familiefeesten, waarbij het opvalt dat er zelfs gezelschappen vanuit verschillende culturen en geloven uit het hele land de Lambertuskerk weten te vinden”, zegt Hans Hulsebos. Naast vieren, behoort ook gedenken tot de mogelijkheden, waarbij gedacht wordt aan een uitvaart/afscheidsdienst van een overledene. Ook voor bedrijven is de Lambertuskerk een aantrekkelijke locatie voor personeelsfeesten of presentaties. Vaak komen de huurders naar Raamsdonk door mond-tot-mondreclame en via facebook, hetgeen veel zegt over de ambiance. Hij vervolgt: “We zijn natuurlijk blij met al deze aandacht, maar we willen inwoners uit onze en omliggende gemeenten zeker niet vergeten; daarom hebben we als bestuur besloten dat zij de kerk voor een particulier feest kunnen huren voor een sterk gereduceerde prijs”.

Oude begraafplaats

Meer informatie over de geschiedenis en het huren van het rijksmonument is te vinden op de website lambertuskerkraamsdonk.nl of mail naar info@lambertuskerkraamsdonk.nl. Bezoek op zondag 13 september het bijna negen eeuwen oude rijksmonument aan de Kerklaan 4 te Raamsdonk. Vergeet dan niet ook een bezoek te brengen aan de prachtige oude begraafplaats achter de Lambertuskerk. Op die zondag is er de mogelijkheid om zowel binnen in de monumentale kerk als buiten langs bijzondere graven te lopen. Kortom: een wandeling over en door eeuwenoude geschiedenis.