Geertruidenberg – Morgenavond, donderdag 21 maart, vindt een door de Oudheidkundige Kring ‘Geertruydenberghe’ georganiseerde lezing plaats. Spreker Maaike Snoei neemt de bezoekers deze avond mee op een intrigerende reis door de Nederlandse geschiedenis met haar boeiende vertelling over het leven én de nalatenschap van Hugo de Groot. De gratis toegankelijke lezing vindt plaats in de Ontmoetingsruimte van de GertrudisStaete, Venestraat 18a in Geertruidenberg. Aanvang 20.00 uur, zaal open 19.30 uur. Dat de in Geertruidenberg woonachtige historicus Maaike Snoei veel weet te vertellen over Hugo de Groot is niet zo verwonderlijk, want in het dagelijks leven is zij ‘medewerker presentatie’ bij Slot Loevestein. Wellicht kan zij ook duidelijkheid geven over de echte kist waarin Hugo de Groot wist te ontsnappen. Want naast de kist in Slot Loevestein staan ook in het Rijksmuseum in Amsterdam en in Het Prinsenhof in Delft de ‘echte’ kisten waarmee Hugo de Groot geschiedenis schreef.
Door Jan Hoek
Hugo de Groot wordt in 1583 geboren in een invloedrijke familie in Delft. Al op elfjarige leeftijd gaat hij rechten studeren op de net opgerichte Leidse Universiteit. Op zijn vijftiende reist Hugo de Groot met raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt naar het Franse hof, om steun te krijgen in de opstand tegen Spanje. De Franse koning is vol lof over hem en noemt hem zelfs ‘het wonder van Holland’. Tijdens het Twaalfjarig Bestand (1609-1621) escaleert in de nog jonge Nederlandse Republiek een politiek en godsdienstig conflict. Van Oldenbarnevelt komt tegenover stadhouder prins Maurits te staan en als adviseur van Van Oldenbarnevelt wordt Hugo de Groot, ook wel Grotius genoemd, meegesleept in het conflict. Van Oldenbarnevelt wordt door Maurits ter dood veroordeeld en in 1619 onthoofd, terwijl Hugo de Groot levenslang gevangen wordt gezet in Slot Loevestein, waar zijn gezin zich bij hem voegt. Op 22 maart 1621 weet De Groot te ontsnappen dankzij een plan van zijn vrouw Maria van Reigersberch en met hulp van dienstmeid Elsje van Houwingen. De Groot krijgt regelmatig boeken geleverd vanuit Gorinchem, die in een kist worden gebracht en later weer worden opgehaald. Op de genoemde datum bevatte de kist echter geen boeken, maar Hugo de Groot. Deze gebeurtenis markeerde een keerpunt in de Nederlandse geschiedenis, waar de scherpzinnige jurist zijn ontsnapping uit gevangenschap en ballingschap naar het buitenland wist te bewerkstelligen, na zijn veroordeling wegens vermeend landverraad in 1619. Hoewel het verhaal van Hugo de Groot velen bekend zal voorkomen uit schoolbanken en geschiedenislessen, belooft deze lezing nieuwe inzichten en diepere reflecties. Waarom werd Hugo de Groot eigenlijk vastgezet op Slot Loevestein? Tegenwoordig wordt hij internationaal erkend als de grondlegger van het moderne internationale recht, maar welke gebeurtenissen hebben bijgedragen aan deze erkenning? Wat waren zijn ervaringen tijdens zijn gevangenschap op Loevestein, en waar leidde zijn vlucht naartoe? De lezing zal niet alleen antwoord geven op deze intrigerende vragen, maar zal ook de veelzijdigheid van Hugo de Groot als intellectueel en zijn invloed op de ontwikkeling van het recht belichten.