In het digitale tijdperk van muziekstreaming is het een zeldzaamheid geworden om volledige albums te beluisteren, maar echte muziekliefhebbers weten dat het luisteren naar een album van begin tot eind een unieke ervaring kan bieden. In de reeks 'Vinyl Verhalen' neemt Dennis Mikhout elke week een iconisch muziekalbum onder de loep. Tijdens deze ontdekkingsreis onthult hij de verhalen achter deze albums, variërend van klassieke studiomeesterwerken tot memorabele live-opnames, ongeacht het genre en tijdperk. Deze week: 'Oracular Spectacular' van MGMT.

Door: Dennis Mikhout

Toen MGMT in 2007 hun debuut ‘Oracular Spectacular’ uitbracht, was dat nogal de vreemde eend in de bijt. Indie rock klonk op dat moment vaak nogal hoekig en serieus, elektronische pop dook vooral op in niches, en psychedelische invloeden werden meestal ironisch gebruikt. MGMT combineerde al die elementen en maakte er iets van dat tegelijk speels, slim en onverwacht toegankelijk klonk.

Het duo, bestaande uit Andrew VanWyngarden en Ben Goldwasser, begon als kunstschoolproject aan Wesleyan University. Wat aanvankelijk leek op een studentikoze grap groeide uit tot een van de meest bepalende debuutalbums van de zero’s.

MGMT ontstond niet vanuit de traditionele droom om succesvol popartiest te worden, maar vanuit experiment en satire. VanWyngarden en Goldwasser maakten aanvankelijk muziek voor feesten, performances en kleine kunstpresentaties. Ze speelden met clichés uit pop en rock, vaak met een knipoog. Juist die ironische houding maakte hun latere succes opvallend. Toen ze tekenden bij Columbia Records, verwachtten weinig mensen dat hun excentrieke ideeën zouden uitgroeien tot grote hits.

Het opnameproces: maximalisme met controle

Voor de productie schakelde het duo Dave Fridmann in, bekend van werk met The Flaming Lips en Mercury Rev. Dat bleek een cruciale keuze.

Fridmann gaf Oracular Spectacular zijn kenmerkende geluid: groots en licht vervormd. Synthesizers, gelaagde vocalen, stuwende drums en psychedelische effecten stapelen zich op, maar de songs blijven opvallend helder.

De productie klinkt kleurrijk en overdadig zonder in chaos te verzanden. Veel nummers combineren digitale precisie met een rommelige, menselijk randje. Dat spanningsveld maakt het album levendig. Belangrijk is ook de dynamiek. Tracks bouwen langzaam op, verschuiven onverwacht van sfeer of openen zich ineens naar een gigantisch refrein. Het album voelt daardoor constant in beweging.

Een van de redenen waarom Oracular Spectacular zo goed werkt, is de dubbelzinnigheid van de teksten. MGMT zingt over roem, jeugd, escapisme en leegte, maar doet dat op een manier die tegelijk grappig en serieus is. De band lijkt popsterrendom te bespotten, maar gebruikt ondertussen onweerstaanbare pophooks. Ze spelen met de droom van succes en laten tegelijk de leegheid daarvan zien.

Twee sleuteltracks:

‘Time to Pretend’: De openingssong is meteen een statement. Over een pulserende synthbeat zingen VanWyngarden en Goldwasser over drugs, beroemd worden en jong sterven, alsof het allemaal onderdeel is van hun eigen carrièreplan. Het nummer klinkt euforisch, maar de tekst is scherp en melancholisch. Zelden klonk cynisme zo dansbaar.

‘Kids’: Misschien wel de definitieve indie hit van zijn generatie. De beroemde synthriff is direct herkenbaar, maar onder het aanstekelijke oppervlak schuilt opmerkelijke nostalgie. 'Kids' gaat over het verlies van onschuld en de verwarring van volwassen worden. Dat emotionele gewicht verklaart waarom het nummer veel langer meeging dan een gewone hit.

Hoewel de singles uitgroeiden tot klassiekers, is ‘Oracular Spectacular’ sterker dan alleen zijn hits. Nummers als ‘Weekend Wars', ‘The Youth’ en ‘Of Moons, Birds & Monsters’ laten horen dat MGMT ook echte albumdenkers waren.

Bij verschijnen groeide het succes vooral via mond-tot-mondreclame, blogs en festivals. Al snel werd MGMT een wereldwijd fenomeen.

De impact was breed. Hun mix van synthpop, indie en psychedelica beïnvloedde talloze bands en producers in de jaren daarna. Veel acts probeerden dezelfde combinatie van excentriek geluid en hitgevoeligheid te vinden.

Ironisch genoeg werd MGMT later juist achtervolgd door het succes van Oracular Spectacular. Op vervolgalbums koos de band bewust voor moeilijkere, minder commerciële richtingen. Dat maakte hun debuut achteraf nog interessanter: een plaat waarop een gek experiment per ongeluk mainstream werd. Meer dan vijftien jaar later blijft het album een herinnering aan een periode waarop de raarste ideeën ineens het grote publiek bereikten.