Geertruidenberg – Op woensdag 22 april vindt in het aan de Venestraat 18 gevestigde Gertrudisstaete een door de Oudheidkundige Kring ‘Geertruydenberghe’ georganiseerde lezing plaats. ‘Blaken en branden is het sieraad van de oorlog’. Met deze meedogenloze lijfspreuk trok Maarten van Rossum plunderend door Brabant. Met andere woorden: wat wij nu kennen als het rustige Brabantse platteland, was in de zestiende eeuw allesbehalve vredig. Spreker is freelance historicus Sander Wassing. Hij neemt de aanwezigen mee naar deze roerige periode door toedoen van de beruchte Gelderse legeraanvoerder. Hij vertelt onder meer onder de plunderingen en paniek in het zestiende-eeuwse Brabant. De gratis toegankelijke lezing, ook voor niet leden, begint om 20.00 uur; zaal open: 19.30 uur.

Door Jan Hoek

Maarten van Rossum stond niet voor niets bekend als ‘de gesel van de boeren’. Door tegenstanders werd hij ook wel ‘Zwarte Maarten’ genoemd, omdat hij steden en dorpen platbrandde. Hij is geboren in Zaltbommel, waarschijnlijk kort voor 1490. Hij overleed in 1555 in Antwerpen. Gedurende dertig jaar diende hij de belangen van de Gelderse hertogen Karel van Gelre en diens opvolger Willem V van Kleef. Dit in hun strijd om de onafhankelijkheid van het hertogdom Gelre veilig te stellen tegen de Habsburgse Nederlanden van keizer Karel V. De Gelderse legeraanvoerder Van Rossum, die door zijn tegenstanders zeer werd gevreesd voor de nietsontziende manier waarop hij ten strijde trok en plunderde. De veldheer heeft een forse lijst van wapenfeiten, waaronder de verovering van Arnhem en Rhenen door het toepassen van krijgslisten, plundertochten in Holland, de verovering van Utrecht in 1527, een opzienbarende aanval op Den Haag in 1528 en zijn veldtocht tegen Brabant in 1542/43. Ook deze periode komt uiteraard ter sprake en vertelt Sander Wassing, die geschiedenis onder meer over de dramatische gebeurtenissen rond ’s-Hertogenbosch en de verwoesting van Vught. Kerkklokken luidden alarm, rookpluimen vulden de horizon en dorpen en steden hielden hun adem in wanneer de beruchte veldheer Maarten van Rossum met zijn ‘Gelderaers’ naderden. Aan de hand van historische bronnen krijgen de aanwezigen een indringend beeld van de impact op het dagelijks leven van destijds. Voor degenen die na de lezing nog meer willen weten over die geschiedenis, is er het Maarten van Rossum langeafstandswandelpad van 384 km (LAW4) die loopt van ’s-Hertogenbosch naar vestingstad Steenwijk. Daar veroorzaakten de plunderende Gelderse troepen van Van Rossum in 1523, onder zijn motto: ‘Blaken en branden is het sieraad van de oorlog’, een stadsbrand, waarbij de hele stad op zes of zeven huizen na afbrandde. Maar voor die historische wandeling richting Steenwijk natuurlijk eerst naar de gratis toegankelijke OKG-lezing op 22 april in Gertrudisstaete.