Een blik in het verleden, een dochter die haar album terugvindt en herinneringen die opnieuw gaan leven.

Door Tom Rietveld

De rubriek Poëzie-albums blijft verrassingen opleveren. Sinds de eerste oproep in het weekblad De Langstraat zijn er al meerdere afleveringen verschenen en blijven de inzendingen binnenkomen. Mensen gaan weer op zoek in laden, kasten en verhuisdozen. Soms komt een eigen album tevoorschijn, soms dat van een moeder, oma of tante. En steeds weer blijkt dat zo’n klein boekje veel meer bevat dan alleen versjes: het zijn herinneringen aan mensen, aan een bepaalde tijd en aan de sfeer van vroeger.

Ook deze week zijn er weer nieuwe bijdragen. Een deel daarvan komt uit een poëzie-album dat mijn dochter Agathe onlangs terugvond. Het was al jaren zoekgeraakt tussen verhuisdozen en oude papieren, maar toen zij de rubriek las besloot ze opnieuw te gaan zoeken. En ja hoor: daar lag het weer.

Het lezen van de gedichtjes en wensen uit haar jeugd bleek een emotionele ervaring. Zelf schrijft zij daarover:

'Een rubriek over poëziealbums zette me aan het zoeken. Nog niet al mijn verhuisdozen zijn uitgepakt, maar mijn album had ik snel gevonden. Het duurde even voor ik er iets over kon schrijven. Het lezen van de gedichtjes en lieve wensen maakte me melancholisch. Met tranen in mijn ogen heb ik het poëziealbum in stilte gelezen. Het raakte me… een blik in het verleden. Familie, vrienden en kennissen, waarvan er velen niet meer zijn. De herinneringen komen weer naar boven. Via LinkedIn heb ik zelfs een aantal personen opgespoord. Mooi om deze herinnering bijna vijftig jaar later alsnog met hen te delen.'

Dat is precies wat deze rubriek zo bijzonder maakt: een poëzie-album blijkt vaak een sleutel tot herinneringen die al lang verborgen lagen.

Een vader schrijft geen versje maar een lofzang

In veel albums staan korte rijmpjes van familieleden en vriendinnetjes. In het album van Agathe staat echter ook een langere tekst van haar vader – een soort kleine levensles, geschreven op haar achtste verjaardag.

Zevenbergen, 24 september 1978

Lieve Agathe,

Mijn kleine dochter is nu al een beetje groot geworden. Ze is vandaag precies acht jaar en 182 dagen, weegt 34 kilo en is 141 centimeter lang. Je was en bent nu al ruim acht jaar een hele lieve dochter van je vader en moeder. Je bent blij, vrolijk en vooral hartelijk tegenover alle mensen in je omgeving.

Het is een kunst om onder alle omstandigheden toch steeds blij te zijn en de kleine leuke dingen van het leven te zien. Om dit maar nooit te vergeten heb ik onderstaande spreuk voor je uitgezocht:

Ook al twijfel je, ga dan nooit wanhopen.

Eén poort is dicht, maar er staan er nog duizend open!

Je Vader

Het is geen klassiek poëziealbumversje, maar eerder een persoonlijke boodschap. Juist daardoor krijgt het extra waarde wanneer het jaren later opnieuw gelezen wordt.

De dames De Vos – een album als verjaardagscadeau

Het poëzie-album van Agathe kreeg zij op haar zevende verjaardag van Conny en Mieke de Vos, twee zussen uit Oisterwijk die zakenrelaties van haar vader waren.

Agathe herinnert zich hun huis nog goed: vooral de grote, kleurrijke boekenkast maakte diepe indruk. Als kind wist ze al: zo’n boekenkast wil ik later ook hebben.

De dames De Vos schreven een mooi en bedachtzaam versje:

Oisterwijk – voor Agathe op haar zevende verjaardag

Nu ben je jong, mijn kind, nu ben je klein

hebt veel te vertellen, maar weinig te zeggen.

Straks ben je groot en hoe zal het dan zijn?

Je zult je bij heel veel toch neer moeten leggen.

Droom niet van latere, betere jaren,

de dagen van nu en van straks gaan voorbij.

Ze waaien als wind en ze stromen als water,

wees liever vandaag maar gelukkig en blij.

Corry en Mieke de Vos

Een wijsheid die eigenlijk voor iedere leeftijd geldt.

Willem – de oom die anders was (en nog is).

In het album staat ook een versje van Willem, een oom die volgens Agathe altijd een beetje rebels was. Hoewel hij officieel haar oom is, voelde hij eerder als een oudere broer.

Hij woonde een tijd bij het gezin in huis en verraste haar vaak met onverwachte avonturen: stelten, een skippybal of een ritje in een open jeep. Dat soort momenten blijven een kind bij.

Zijn bijdrage in het album is typisch voor zijn eigenzinnige karakter:

3 oktober 1977

Lieve Agathe,

Hier een versje van je OME,

Omdat hij niet weet wat er gaat komen.

Alvast een eeuwige groet op papier,

Zodat je in het jaar tweeduizend en vier,

Nog wat weet van die rare jongeman,

Die van dichten ook al niets kan.

Willem

Het is een luchtige tekst, maar tegelijk een klein tijdcapsuletje: een boodschap aan de toekomst.

Een wens van Alice

Niet alle versjes zijn lang of ingewikkeld. Soms zit de kracht juist in eenvoud.

Rotterdam, 1 februari 1979

Lieve Agathe,

Klein mensje, ik wens je

veel zegen op je wegen,

zoveel dat je later zult vragen

(met goed fatsoen)

wat je nu toch met die

zegen moet doen!

Alice

Oma Rietveld – herinneringen die blijven

Voor Agathe was haar oma Rietveld een heel belangrijke persoon. Logeren bij opa en oma was altijd een feest.

Ze herinnert zich hoe ze samen knutselden, winkeltje speelden met lege verpakkingen en kleine ladekastjes maakten van luciferdoosjes. Zelfs het schoonmaken van de stenen wasbak werd een spel. En natuurlijk waren er de geuren van vroeger: Atrix handcrème, Belinda sigaretten, Spledge en Verkade kokoskoekjes.

Wanneer ze nu het versje van haar oma terugleest, komen die herinneringen weer helemaal tot leven.

Mei 1977

Als je later in je leven

nog eens in dit album leest,

denk dan ook nog eens heel even

wat het maakt tot een feest.

Dat jouw hartje zo mag blijven

is de wens van Oma,

die je alles wenst wat goed is,

sterkte in de levensstroom.

Dan zal alles wat gebeurd is

maken tot een mooie droom.

Je Oma Rietveld

Opa Rietveld

Ook opa schreef een boodschap, zoals opa’s dat vaak doen: eenvoudig, warm en recht uit het hart.

Rotterdam, juni 1977

Voor mijn Agathe,

Opa maakt altijd maar grapjes,

maar dit zeg ik vaak en veel:

voor jou wens ik in je leven

geluk en liefde als je deel.

Omdat jij veel voor een ander

en voor mij ook bent geweest.

Opa Rietveld

Oma ’t Hooft – een zegen voor het leven

In het album staat ook een versje van oma ’t Hooft, eigenlijk de overgrootmoeder van Agathe.

Lieve Agathe,

Wat moet ik je na zoveel goeds

mijn kind nog voor je wensen?

De zegen van de Goede God

de achting van de mensen.

De liefde van je oma ’t Hooft,

geen mens die dit van jou berooft

Oma ’t Hooft

Een klein boekje met grote herinneringen

Wat opvalt bij het lezen van deze versjes is dat ze vaak eenvoudig zijn. Toch dragen ze een enorme waarde. Ze vertellen iets over de mensen die ze schreven, over de tijd waarin ze leefden en over de liefde waarmee ze bedoeld waren.

Een poëzie-album is eigenlijk een klein archief van het dagelijks leven: familie, vrienden, leraren en buren die allemaal een stukje van zichzelf achterlaten.

En soms – zoals in het geval van Agathe – komt zo’n album na tientallen jaren weer tevoorschijn en blijkt het ineens een bron van ontroerende herinneringen te zijn.

Blijf insturen

Heeft u ook nog een poëzie-album liggen? Van uzelf, van uw moeder, oma of misschien nog ouder? Haal het eens voorzichtig uit de kast, blader erdoorheen en stuur een paar pagina’s in.

De originele pagina’s worden als foto geplaatst en de teksten worden - zoals u ziet - ook uitgeschreven zodat iedereen ze goed kan lezen.

E-mail: tomrietveld@me.com

WhatsApp: 06-51217918

Blijf vooral insturen. Samen houden we deze kleine stukjes persoonlijke geschiedenis levend.