In het digitale tijdperk van muziekstreaming is het een zeldzaamheid geworden om volledige albums te beluisteren, maar echte muziekliefhebbers weten dat het luisteren naar een album van begin tot eind een unieke ervaring kan bieden. In de reeks ’Vinyl Verhalen’ neemt Dennis Mikhout elke week een iconisch muziekalbum onder de loep. Tijdens deze ontdekkingsreis onthult hij de verhalen achter deze albums, variërend van klassieke studio-meesterwerken tot memorabele live-opnames, ongeacht het genre en tijdperk. Deze week: ‘The Dock of the Bay’ van Otis Redding.

Door: Dennis Mikhout

Het album ‘The Dock of the Bay’ werd opgenomen in de laatste maanden van 1967 en laat zien hoe soulzanger Otis Redding nog volop in ontwikkeling was. Kort voor zijn tragische dood bij een vliegtuigongeluk datzelfde jaar, werkte Redding aan nieuwe muziek die zijn kenmerkende soulgeluid combineerde met nieuwe muzikale invloeden. Dit album laat slechts een echo horen van het nieuwe geluid dat hij in gedachten had.

Otis Redding, geboren in Dawson, Georgia, groeide op in een gezin waar zowel muziek als religie een grote rol speelden. Als de zoon van een predikant en huisvrouw groeide hij op in eenvoudige armoede. Gedreven door diezelfde armoede verliet hij al op vijftienjarige leeftijd school. Voortaan zou hij met optredens op talentjachten en het zingen van gospelsongs op de lokale radio bijdragen aan het gezinsinkomen. Een eerste plaats bij een talentenjacht bracht hem in die tijd vijf dollar op, een welkome bijdrage voor het gezin. Geïnspireerd door het geluid van zijn helden Little Richard en Sam Cooke maakte hij snel naam in de plaatselijke muziekscene.

In 1962 vetrok Redding naar Memphis om een contract te tekenen bij het legendarische ‘Stax Records’. Dit label, gevestigd in een voormalige bioscoop midden in een van de slechtste buurten van Memphis, stond bekend als een smeltkroes voor zwarte en witte muzikanten. Wat zeer ongebruikelijk en zelfs gevaarlijk was in het gesegregeerde Amerika van die tijd. Deze mix van muzikanten zorgde voor de typische ‘Stax Sound’. Soul met diepe pompende baslijnen, geweldige blazerssecties en hartstochtelijke vocalen. Het geluid van de artiesten van generatiegenoot ‘Motown’ werd bijvoorbeeld flink gepolijst om geschikt te zijn voor de blanke Amerikaanse radiostations. Bij Stax weigerde men dit. Het label paste daardoor perfect bij het rauwe en ongepolijste stemgeluid van de jonge Otis Redding. Ondersteund door de vaste begeleidingsband van het label, Booker T. & the M.G.’s, nam hij al bij zijn eerste opname sessie de enorme hit ‘These Arms of Mine’ op. Hij was net koud twee dagen in Memphis. Met de vaste begeleidingsband, Booker T. & the M.G.’s, nam hij tijdens zijn allereerste opnamesessie de hit ‘These Arms of Mine’ op, slechts twee dagen na zijn aankomst in Memphis.

Tijdens de opnamesessies voor dit album werd Redding sterk beïnvloed door de Beatles. Hij luisterde de hele zomer van 1967 non-stop naar hun nieuwste albums en bewonderde hun creativiteit en het vermogen om verschillende stijlen te combineren in hun muziek. Terug in de Stax-studio’s wilde hij meer diepgang in zijn teksten en muziek aanbrengen, wat leidde tot felle discussies met producers en bandleden die bang waren voor een afwijking van het traditionele soulgeluid. Producer Steve Cropper, mede-auteur van het titelnummer, speelde uiteindelijk een cruciale rol in de creatie van het album. Na Reddings plotselinge dood voltooide een aangeslagen Cropper enkele nummers en zorgde ervoor dat het album toch voldeed aan Reddings nieuwe muzikale visie. Welke nummers laten dit nieuwe geluid het beste horen?

‘The Dock of the Bay’: Het titelnummer en het meest iconische nummer uit Reddings carrière. Het wijkt af van zijn gebruikelijke krachtige stijl en toont zijn vermogen om een nummer zeer ingetogen te brengen. In plaats van enorme blazerssecties hoor je hier akoestische gitaren en een zachtjes mee fluitende zanger. Opvallend zijn de toevoegingen van geluidseffecten van kabbelende golven en meeuwen om daadwerkelijk de sfeer aan een baai te ervaren. Met een beetje fantasie is zo’n effect we toe te schrijven aan de invloed van de Beatles. Tragisch genoeg werd dit de eerste postume nummer één hit in Amerika.

‘I’ve Got Dreams to Remember’: Hier hoor je goed hoe Redding popelementen in zijn muziek integreerde, met een complexer en gelaagder arrangement. Zijn vocale uitvoering toont meer gevoel en nuance, een stap vooruit ten opzichte van de rauwe producties uit het begin van zijn carrière. Hoewel ook opgenomen in de lente van ’67, kwam deze track niet op het oorspronkelijke album terecht. Inmiddels is dit nummer onlosmakelijk met het verhaal van dit album verbonden.

Op 10 december 1967 stapte Otis Redding samen met de leden van zijn begeleidingsband aan boord van een vliegtuig dat hen naar een optreden in Wisconsin zou brengen. Het toestel zou zijn bestemming nooit bereiken. Door slecht weer raakte het toestel onderweg in problemen en stortte neer in het ijskoude water van Lake Montana. Zeven van de acht inzittenden, waaronder Redding, kwamen daarbij om het leven.

Het verlies van Otis Redding was een grote klap voor Stax Records en de muziekwereld. Hij stond op het hoogtepunt van zijn carrière en was bezig met het ontdekken van een nieuw geluid. Het album werd postuum een klassieker door de unieke mix van soul, blues, gospel en popinvloeden. Het laat de luisteraar achter met een gevoel van wat had kunnen zijn, maar ook met bewondering voor wat Redding in zijn korte leven heeft bereikt. Het is een blijvende herinnering aan zijn unieke kracht.