In het digitale tijdperk van muziekstreaming is het een zeldzaamheid geworden om volledige albums te beluisteren, maar echte muziekliefhebbers weten dat het luisteren naar een album van begin tot eind een unieke ervaring kan bieden. In de reeks 'Vinyl Verhalen' neemt Dennis Mikhout elke week een iconisch muziekalbum onder de loep. Tijdens deze ontdekkingsreis onthult hij de verhalen achter deze albums, variërend van klassieke studiomeesterwerken tot memorabele live-opnames, ongeacht het genre en tijdperk. Deze week: The Wiz: Original Motion Picture Soundtrack door diverse artiesten.

Door: Dennis Mikhout

In 1978 verscheen ‘The Wiz: Original Motion Picture Soundtrack’, een ambitieuze verfilming van de Broadway-musical die ‘The Wonderful Wizard of Oz’ opnieuw vertelde vanuit een Afro-Amerikaans perspectief. De film zelf kreeg gemengde reacties, maar de soundtrack leeft sindsdien een eigen leven. Het album brengt soul, gospel, pop en musicaltraditie samen in een bijzonder geheel.

Centraal staan twee sterren: Diana Ross als Dorothy en Michael Jackson als de Scarecrow. Hun stemmen vormen het hart van deze soundtrack, maar achter de schermen was het vooral producer Quincy Jones die de muziek richting gaf. Voor Jones was ‘The Wiz’ een sleutel moment: het was zijn eerste grote samenwerking met Jackson, een samenwerking die later zou uitmonden in albums als ‘Off the Wall’ en ‘Thriller’.

De oorspronkelijke musical ging in 1975 in première op Broadway en werd een succes. Het concept ongelooflijk simpel: het klassieke verhaal van Dorothy werd opnieuw verteld met soul-, funk- en gospelinvloeden. De filmversie uit 1978 moest dat succes zelfs naar een groter publiek brengen.

De overgang van theater naar film betekende dat de muziek opnieuw werd gearrangeerd. Quincy Jones gaf de songs een rijker en moderner geluid. Waar Broadway-arrangementen vaak nadruk leggen op orkest en theatrale zang, bracht Jones een duidelijk soul- en funkgevoel in de productie.

Het opnameproces

De soundtrack werd opgenomen met een groot ensemble van muzikanten, blazers, strijkers en achtergrondzangers. Quincy Jones werkte met een nauwkeurige aanpak: de arrangementen moesten groots klinken, maar niet bombastisch worden.

Het resultaat is een productie die dynamisch aanvoelt. Blazers en ritmesectie zorgen voor energie, terwijl strijkers en koorpartijen de theatrale sfeer van de musical behouden. Tegelijkertijd blijft de muziek toegankelijk en melodieus.

Jones wist precies hoe hij de stemmen van Ross en Jackson moest laten werken binnen dat grotere geheel. Hun zang staat duidelijk centraal, maar wordt omringd door een breed palet aan instrumenten.

Twee sleutelracks

‘Ease on Down the Road’: Een van de meest herkenbare nummers van de soundtrack. Het duet tussen Diana Ross en Michael Jackson combineert musicalenergie met een duidelijke soulgroove. De tekst (een oproep om door te blijven gaan ondanks obstakels) past perfect bij het filmverhaal, maar werkt ook los daarvan als een lekkere popsoultrack.

‘Home’: Het emotionele zwaartepunt van de soundtrack. In dit nummer reflecteert Dorothy op haar verlangen naar een plek waar ze zich thuis voelt. Diana Ross zingt met een opvallende kwetsbaarheid, terwijl de muziek langzaam opbouwt van een ingetogen begin naar een krachtig slot. Het nummer groeide uit tot een klassiek moment uit de film.

Doorbraak van Michael Jackson

Voor Michael Jackson betekende ‘The Wiz’ een belangrijke stap in zijn carrière. Hij stond op dat moment nog bekend als lid van The Jackson 5, maar zocht naar een volwassen artistieke richting.

Zijn vertolking van de Scarecrow laat een andere kant van zijn stem horen: speelser, expressiever en minder strak dan in zijn Motown-jaren. Quincy Jones zag dat potentieel meteen. Hun samenwerking tijdens dit project leidde direct tot verdere grootste plannen en een legendarische samenwerking.

Hoewel de film bij verschijnen niet het succes werd waarop de studio had gehoopt, werd de muziek wel goed ontvangen. Vooral de samenwerking tussen Quincy Jones en Michael Jackson trok aandacht. De soundtrack kreeg later extra betekenis doordat het project de basis legde voor een van de belangrijkste producer-artiestrelaties in de popgeschiedenis.

De kracht van ‘The Wiz’-soundtrack ligt in de combinatie van verschillende muzikale werelden. Broadway, soul, funk en pop worden samengebracht zonder dat het geforceerd voelt. Quincy Jones wist de theatrale oorsprong van de muziek te behouden, terwijl hij tegelijk een modern geluid creëerde dat perfect aansloot bij de late jaren zeventig.

‘The Wiz: Original Motion Picture Soundtrack’ is meer dan een begeleidend album bij een film. Het is een moment waarop verschillende muzikale lijnen samenkomen: Broadwaytraditie, soulproductie en de opkomst van een nieuwe popsuperster.

Meer dan veertig jaar later blijft de soundtrack interessant, niet alleen vanwege de songs zelf, maar ook omdat hier de eerste hoofdstukken werden geschreven van een samenwerking die de popmuziek blijvend zou veranderen.