Geertruidenberg/Oosterhout – Haar schilderijen reisden al naar Parijs, Milaan, New York, Brussel en Canada. Ze was finalist in twee Nederlandse televisieprogramma’s en combineert schilderkunst met mode en haar Filipijnse culturele wortels. Eind juli kwam daar in Barcelona een bijzondere internationale onderscheiding bij. ‘Chelony’ Mercado-Lelieveld ontving er de Global Filipino Legacy Award voor haar verdiensten in de beeldende kunst. En inmiddels is er ook nieuws dichter bij huis: in het zomerseizoen van 2027 krijgt Chelony een tentoonstelling in Museum De Roos in Geertruidenberg.

Door Tom Rietveld

Een parel voor de schilderkunst

Op 25 juli stond Chelony in Barcelona tijdens het Traje de Mestiza Ball – Pearl of the Archipelago: Global Filipino Legacy Awards 2026. Daar kreeg zij de onderscheiding met de veelzeggende titel ‘La Perla de Pintura: Global Filipino Excellence in Visual Arts’.

Een erkenning voor haar prestaties als beeldend kunstenaar, maar ook voor haar inzet om andere kunstenaars een podium te geven en de Filipijnse cultuur internationaal zichtbaar te maken.

Het werd voor Chelony extra bijzonder doordat haar dochter Rafaella bij de uitreiking aanwezig was. In haar dankwoord droeg ze de onderscheiding op aan haar overleden moeder, haar familie, Filipijnse creatievelingen over de hele wereld en in het bijzonder aan Rafaella, die volgens haar moeder inmiddels voorzichtig in haar voetsporen treedt.

Daarmee werd Barcelona meer dan de zoveelste internationale halte. Drie generaties kwamen er als het ware samen: de moeder die Chelony inspireerde, Chelony zelf en een dochter bij wie het creatieve talent opnieuw zichtbaar wordt.

Begonnen met wat voorhanden was

De weg naar Barcelona begon heel wat eenvoudiger in Lipa City op de Filipijnen. Chelony vertelt dat ze als heel jong kind al experimenteerde met alles waarmee ze maar sporen en kleuren kon maken: houtskool, bloemen, bladeren en zelfs koffie.

Rond haar twaalfde maakte ze handgemaakte kaarten en portretten in opdracht. Kunst werd steeds serieuzer. In 2004 volgde erkenning tijdens de OTSAA Art Olympics en enkele jaren later richtte ze haar eigen kunstworkshops op.

Na haar komst naar Europa in 2011 kreeg haar kunstenaarschap een internationaal karakter. België en Nederland werden gevolgd door tentoonstellingen in onder andere Frankrijk, Italië, Duitsland, de Verenigde Staten, Canada en de Filipijnen.

Tegenwoordig woont en werkt Chelony in Oosterhout.

Vermeer als uitdaging

Bij het Nederlandse publiek kreeg zij vooral bekendheid door televisie. In 2023 behoorde ze tot de finalisten van De Nieuwe Vermeer, waarin kunstenaars werden uitgedaagd verdwenen werken van Johannes Vermeer opnieuw te verbeelden.

Twee jaar later volgde opnieuw een bijzondere uitdaging: Gezonken Meesters. Ook daarin bereikte Chelony de finale. De kunstenaars maakten nieuwe interpretaties van kunstwerken die verloren zijn gegaan en alleen nog uit beschrijvingen, schetsen of ander historisch materiaal bekend zijn.

Deze zomer kreeg dat televisieavontuur nog een vervolg. Sinds 11 juli zijn werken van 21 finalisten te zien tijdens de tentoonstelling Opgedoken! in het Noord-Veluws Museum in Nunspeet.

Het typeert Chelony. Ze schildert graag herkenbaar en figuratief, maar zoekt tegelijkertijd naar een verhaal achter het beeld. In haar werk zijn invloeden terug te vinden van kunstenaars als Vermeer, Frida Kahlo, Vincent van Gogh en Margaret Keane. Realisme kan bij haar samengaan met symboliek en een bijna surrealistische beeldtaal.

De jurk wordt een schilderdoek

Misschien komt haar eigen achtergrond nog sterker tot uitdrukking in La Mode en Moi – The Fashion in Me. Daarin laat Chelony schilderkunst en mode letterlijk in elkaar overlopen.

De oorsprong ervan ligt bij haar moeder, Marilyn Tarrayo Mercado. Het gezin had een klein kledingbedrijf en al op zevenjarige leeftijd leerde Chelony van haar moeder schooluniformen, tassen en riemen maken.

Toen haar moeder in 2017 overleed, kwam dat hard aan. Uit het verdriet groeide uiteindelijk een nieuw artistiek idee. Vanaf 2020 ontwikkelde Chelony het concept dat in 2024 in Parijs werkelijkheid werd: La Mode en Moi.

Kunstenaars maken daarbij niet alleen een schilderij, maar laten het verhaal doorlopen op speciaal ontworpen Filipiniana-kleding. De jurk wordt zo een tweede doek. Beeldende kunst, couture, vrouwelijkheid en Filipijns erfgoed vloeien in elkaar over.

Na Parijs reisde het concept verder naar onder meer Den Haag, Duitsland en Calgary in Canada.

Kunstenaars met elkaar verbinden

Chelony beperkt zich bovendien niet tot haar eigen carrière. Ze richtte haar eigen Chelony’s Art Creative Studio op en in 2022 de Filipino-International Artists’ Guild Europe (FIAGE). Daarmee probeert ze kunstenaars bij elkaar te brengen, tentoonstellingsmogelijkheden te creëren en vooral Filipijnse kunst internationaal zichtbaarder te maken.

Haar motto vat die gedachte kernachtig samen: 'Plant the seeds of creativity to ensure our legacy lives on for generations'. Plant de zaden van creativiteit, zodat onze nalatenschap voor volgende generaties blijft voortleven.

Dat maakt ook begrijpelijk waarom de onderscheiding in Barcelona verder ging dan waardering voor alleen haar schildertechniek. Op het certificaat wordt nadrukkelijk gesproken over haar leiderschap, betrokkenheid en bijdrage aan de Filipijnse gemeenschap.

In de voetsporen van Rizal

En Chelony kijkt alweer vooruit. Voor juni 2027 werkt zij aan een nieuwe Europese editie van La Mode en Moi, ditmaal rond The Life of Rizal.

José Rizal is de nationale held van de Filipijnen. Tijdens de tour moeten kunst, kleding en geschiedenis worden verbonden met plaatsen in Europa waar Rizal verbleef en waar zijn ideeën zich ontwikkelden. Er zijn plannen voor presentaties in onder meer België, Milaan, Nederland en Berlijn.

Daarvoor zoekt Chelony ook samenwerking met ontwerpers en organisaties die het Filipijnse culturele erfgoed vertegenwoordigen. Bovendien bestaan plannen om het project vast te leggen in een documentairefilm.

Het illustreert hoe groot haar speelveld inmiddels is geworden. Het ene moment staat ze achter de schildersezel, het volgende organiseert ze een internationale tentoonstelling, werkt ze aan een beschilderde jurk of probeert ze kunstenaars uit verschillende landen bij elkaar te brengen.

Volgend jaar in Museum De Roos

Maar tussen Barcelona, Parijs, Milaan, Berlijn en New York verschijnt nu ineens ook Geertruidenberg op haar kunstkaart.

Vandaag werd bekend dat Museum De Roos Chelony heeft uitgenodigd voor een tentoonstelling tijdens het zomerseizoen van mei tot en met september 2027.

Daarmee krijgt het publiek in onze regio de gelegenheid om van dichtbij kennis te maken met een kunstenares die haar leven over verschillende werelden heeft verdeeld, maar die juist van die combinatie haar kracht heeft gemaakt.

Filipijnse wortels en een Nederlands bestaan. Schilderkunst en mode. Traditie en hedendaagse beeldtaal. Moeder en dochter. Persoonlijke herinneringen en internationale ambities.

De onderscheiding die Chelony Mercado-Lelieveld onlangs in Barcelona in ontvangst nam, draagt de naam La Perla de Pintura – de parel van de schilderkunst.

Volgende zomer hoeft De Langstraat voor die parel niet naar Barcelona. Dan is ze te zien in Geertruidenberg.