Geertruidenberg – Zesendertig jaar geleden volgden een aantal enthousiaste Bergenaren de door Bas Zijlmans ontwikkelde ‘cursus voor stadsgids’. Onderdeel daarvan waren rondleidingen door Hollands oudste stad, waar de stadshistoricus veel vertelde en wat door de deelnemers allemaal opgeschreven diende te worden. Het werd een succes en tot nu toe kregen al zo’n 65.000 deelnemers uit binnen- en buitenland een rondleiding van een stadsgids. Met 3.000 personen in 2013, tijdens de viering van 800 jaar stad, werd het hoogste aantal deelnemers in één jaar gehaald. Een van de stadsgidsen van het eerste uur is de nu 86-jarige Will van den Heijkant. Afgelopen week stopte zij als stadsgids. “Als de gasten nou op klompen liepen of op hoge hakken, voor mij waren ze allemaal hetzelfde. Wel was ik heel blij dat, toen ik een aantal Japanners moest rondleiden, er een tolk meeliep Ik heb het werk als stadsgids altijd heel graag gedaan; als je iets leuk vindt, dan lijd je er niet onder. Daarom heb ik het ook 36 jaar volgehouden.”

Door Jan Hoek

Dankzij ‘strenge leermeester’ Bas Zijlmans vertelt Will van den Heijkant heel makkelijk over de geschiedenis van Geertruidenberg en gaan de rondleidingen haar goed af. “Ik ben altijd benieuwd naar het gezelschap waarmee ik rondloop, leef me in en daarna is het vaak net alsof ik met nieuwsgierige familieleden een stadswandeling maak. Het is ongelooflijk, maar in de afgelopen 36 jaar heeft het maar drie of vier jaar geregend tijdens een rondwandeling. Ik denk dat ik als stadsgids altijd een engeltje op mijn schouder heb gehad, maar het kan natuurlijk ook zijn dat ik al die jaren puur geluk heb gehad. Soms lopen we als stadsgidsen in historische kleding; ik heb van Joke Serraris, die zich altijd heeft ingezet voor het behoud van het historisch erfgoed van de stad, een prachtig kostuum gekregen.” Naast de vele rondwandelingen, verzorgde Will ook wel rondleidingen op de fiets. Zij vervolgt: “Dan bezochten we bijvoorbeeld de Lambertuskerk, die nu wel erg veel dicht is, en/of het Rijtuigenmuseum op Landgoed Het Broeck in Raamsdonk. Fietsen werd me door mijn leeftijd op een gegeven moment te veel, evenals het beklimmen van de steile stenen trap in de toren van de Geertruidskerk. In Geertruidenberg vinden de toeristen de Markt allemaal uniek, de koeltoren een verschrikking en de Geertruidskerk met crypte en het voormalige stadshuis prachtig. Ik leidde de mensen het liefst rond in het historische hart van Geertruidenberg. Bijzonder vind ik het dat ik heel veel groepen uit Amsterdam heb rondgeleid. Een keer moest ik een groep jongeren rondleiden die in een plaatselijk café zichtbaar te veel had gedronken. Het aangeschoten gezelschap gaf aan alleen maar naar de wallen te willen. Dat vond ik prima; het werden echter niet de wallen die ze voor ogen hadden, maar de Bergse stadswallen.”

Kunstwerk onder bed

“Ik moedigde de toeristen altijd aan museum De Roos te bezoeken. Vaak togen de na de stadswandeling vermoeide toeristen liever naar een van de terrassen op de Markt”, concludeert Will van den Heijkant. Dan hebben die dagjesmensen of toeristen niet de twee door Mari te Cate (1831-1910) geschilderde kunstwerken op de begane grond van het museum kunnen bewonderen. De schilderijen geven een beeld van het in 1795 in brand schieten van de huizen in Raamsdonksveer. Een van de schilderijen hangt er mede dankzij stadsgids Will van den Heijkant. Zij zegt daarover tot besluit: “Tijdens een van de rondleidingen vertelde een mevrouw Jansen uit Gorinchem dat zij onder haar bed nog een schilderij had liggen dat volgens haar te maken had met de geschiedenis van Geertruidenberg. Het bleek geschilderd te zijn door Ten Cate en zij wilde daar best afstand van doen. Niet veel later zijn mijn op 22 oktober 2020 overleden echtgenoot Chris en toenmalig museum-voorzitter Cor Heesters dat schilderij bij haar gaan ophalen en heeft het nu een fraaie plek in het museum naast het andere schilderij van de kunstenaar.” Een mooie achtergrond voor een foto met Will van den Heijkant op haar laatste dag als stadsgids, waar ze uit handen van Gabriella van Hal, al ruim een kwart eeuw de stuwende kracht van de VVV-Geertruidenberg, een prachtige bos bloemen in ontvangst mocht nemen. Er staan nu nog negen stadsgidsen paraat voor een rondleiding door Hollands oudste stad, niet alleen voor de toeristen, maar ook voor bewoners van de gemeente een absolute aanrader. Bezoek voor een overzicht van de vele mogelijkheden de website vestingstadaandebiesbosch.nl.