Het Cachot in Geertruidenberg is een in 1836 gebouwd Rijksmonument. Het is een bovengrondse kelder, in militaire termen een bomvrij kruithuis, dat ligt op een beschutte plek binnen het Staatenbolwerk. Met andere woorden: een perfecte locatie voor de Veteranendag 2026 in een tijd dat vrede niet meer vanzelfsprekend is. Na zijn militaire functie deed het pand tijdelijk dienst als wapenarsenaal en gevangenis; vandaar de naam het Cachot. De dag vond plaats op zondag 11 oktober en werd de veteranen aangeboden door de gemeente Geertruidenberg als blijk van waardering voor hun inzet tijdens oorlogen en vredesmissies. Sinds 1988 is het Cachot na een fikse restauratie in gebruik genomen als evenementenlocatie. Dat betekende dat de traditionele ‘blauwe hap’ en de nodige drankjes onderdeel waren van de geslaagde Veteranendag.

Door Jan Hoek

Wnd. burgemeester Madeleine van Toorenburg moest zich om persoonlijke redenen afmelden. Tot haar spijt en dat is wel begrijpelijk, want als Eerste Kamerlid voor het CDA is een van haar portefeuilles die van Defensie. Bovendien is zij onlangs door militairen bevrijd tijdens een gijzelingsactie. Weliswaar tijdens een militaire oefening, maar het schept toch een band. Wel had ze voor de aanwezige veteranen en hun partners een videoboodschap ingesproken. Daarin kwam ze ook terug op de militaire oefening bij het Dongemond college. “Het was heel realistisch en gaf een bijzondere inkijk in een wereld waar je normaal buitenstaat. Tegelijkertijd besef je dat dergelijke oefeningen in deze tijd noodzakelijk zijn en dat vrijheid niet meer vanzelfsprekend is.” Het laatste deel van de zin werd die middag vaker gebruikt. Ook Anke Voulon, gemeenteraadslid en fractievoorzitter van Morgen! gebruikte in haar toespraak deze woorden. Zij weet uit ervaring hoe een partner van een veteraan zich voelt tijdens een uitzending. Haar echtgenoot werd in 2017 in het kader van de anti ISIS-coalitie tijdens Operation Inherent Resolve uitgezonden naar Jordanië. Anke Voulon zat thuis met een drie maanden oude baby. De rol van het thuisfront, als de partner op missie is, mag dan ook zeker niet onderschat worden. Desgewenst zorgt het Nederlands Veteraneninstituut voor de nodige ondersteuning.

Jongeren

Namens het College was wethouder Bart van Strien van Lokaal+ aanwezig. De Veteranendag werd namens de gemeente georganiseerd door Dingeman Knaap, sinds november 2024 medewerker Evenementen en Kabinetszaken. Al decennialang een organisator en presentator van tal van evenementen in de gemeente. Die ervaring was te merken aan zijn soepele en humoristische manier van presenteren. Opvallend was dat er vooral wat oudere veteranen, waaronder als oudste de 93-jarige Joop Burger, aanwezig waren, maar geen jonge(re) veteranen die net een missie achter de rug hadden. Toch waren die, zo vertelde Dingeman, wel degelijk uitgenodigd, maar daarvan had helaas niemand zich aangemeld. Wel had hij twee jongeren uitgenodigd, die graag bereid waren hun verhaal te vertellen. Zo vertelde Sanne de Keizer dat haar vader Richard in 1992 werd uitgezonden naar Cambodja en in 2010 naar Afghanistan. Haar moeder is weliswaar geen veteraan, maar wel militair bij de marine.” Thuis wordt zonder twijfel veel gesproken over de veteranen, want vader Richard is voorzitter van de Stichting Dongemondse Veteranen en haar moeder secretaris. Laatstgenoemde assisteerde namens de stichting de organisatie van deze Veteranendag. Vervolgens kreeg Roel Schenkels het woord. Hij vertelde dat hij een afgeronde studie fysiotherapie had gevolgd, maar daarna al snel besloten had toch een andere weg in te slaan. “Ook in Europa is het niet meer gewoon om in vrede te leven. Daarom heb ik besloten de stap naar het Korps Mariniers te maken. Samen met kameraden oefenen en op missie gaan en meewerken aan vrede in de wereld. Dat is mijn toekomst”, aldus de zichtbaar gemotiveerde Roel.

Historische legervoertuigen

Voor een passend decor bij in het Bolwerk zorgden Martien van Gurp en Gerald van het Einde van D’n Altena Drivers, een club bestaande uit vrienden met interesse in de Tweede Wereldoorlog én verzamelaars van militaire voertuigen. Martien was gekomen in zijn Dodge-ambulance WC 54 uit 1942 en zijn maat Gerald in een Dodge-wapencarrier WC 51 uit 1944. Gerald is ook vrijwilliger van het Oorlogsmuseum Altena 1940-1945 in Wijk en Aalburg. Duidelijk werd dat ook de meest gelauwerde veteranen nog graag meer willen weten over de geschiedenis en techniek van de historische legervoertuigen. De komst van de twee vrienden van d’n Altena Drivers zorgden voor een gepaste toevoeging aan de Veteranendag. Op facebook vond ik een korte tekst van Peet Ribbers die veel zegt over de gevolgen van missies voor de veteranen. Hij schreef: 'Ons werk hebben we gedaan onder zware omstandigheden. Velen van ons zijn beschadigd of niet meer thuisgekomen. Sommigen hebben hier nog dagelijks last van.' Veel burgers uiten bewondering voor de discipline, het doorzettingsvermogen en de kameraadschap onder veteranen. Er is de laatste jaren gelukkig ook meer bewustwording gekomen over de offers die militairen en hun gezinnen brengen. Wat leidt tot empathische en ondersteunende reacties vanuit de samenleving. De meeste veteranen zien zich simpelweg als soldaten die hun werk hebben gedaan. De ontspannen sfeer en saamhorigheid maakten afgelopen zondag duidelijk dat de Veteranendag voorziet in een behoefte. Het zou mooi zijn als volgend jaar ook de jonge veteranen zich aansluiten. Dingeman Knaap zegt daarover tot slot: “Via een enquêteformulier hebben we de aanwezige veteranen gevraagd hoe ze die dag graag zien. Aan de hand daarvan gaan we een aantrekkelijk programma voor jong en oud samenstellen. Als gemeente moeten we elk jaar weer onze veteranen de blijk van waardering tonen die ze verdienen.”