Door Tom Rietveld
“Ho, ho… rustig aan!”
Net na de eerste verkeerslessen afgerond waren, kreeg de jaarlijkse scootmobieldag in Raamsdonksveer meteen een onverwacht praktijkmoment. Een mevrouw reed enthousiast de kantine binnen, maar was vergeten haar scootmobiel op de langzame stand te zetten. Met een stevige knal eindigde ze tegen de bar. Gelukkig zonder schade of letsel, maar het leverde direct lachende reacties én een leerzaam moment op. “Dat noemen we learning by doing,” grapte één van de vrijwilligers.
Juist daarom werd deze speciale dag georganiseerd. Via de gemeente Geertruidenberg ontvangen scootmobielgebruikers jaarlijks een uitnodiging om hun vaardigheden weer eens op te frissen. Op het terrein van RFC in Raamsdonksveer stond een uitdagend parcours opgesteld met dagelijkse verkeerssituaties en hindernissen: slalommen tussen pionnen, scherpe bochten maken, achteruit manoeuvreren en omgaan met schuine hellingen en obstakels. Daarnaast kregen de deelnemers uitleg over verkeersregels en veilig rijgedrag.
Maar achter deze praktische training ging veel meer schuil dan alleen techniek. De dag draaide vooral om vrijheid, zelfstandigheid en sociaal contact.
Vrijheid behouden
Wethouder Annemiek van Rooij sprak de deelnemers toe en benadrukte het belang van de scootmobiel voor mensen met een beperking of mobiliteitsproblemen.
“Het belangrijkste van een scootmobiel is dat u ergens komt,” vertelde zij. “Dat u mee kunt doen in de samenleving. Dat u familie kunt bezoeken, boodschappen kunt doen en uw zelfstandigheid behoudt.”
Volgens haar draait het uiteindelijk om kwaliteit van leven. “Blijven deelnemen aan de maatschappij is ontzettend belangrijk. Daarom zijn dit soort activiteiten ook zo waardevol.”
De scootmobieldag werd mede mogelijk gemaakt door verschillende organisaties en vrijwilligers, waaronder RFC, Welzorg, EHBO’ers en diverse lokale partners.
Meer dan alleen rijden
Voor Thea Hoevenaar, al ruim twintig jaar betrokken bij Toegankelijk Geertruidenberg, het platform voor mensen met een beperking, gaat de dag over veel meer dan verkeersveiligheid alleen.
“Het is lekker actief bezig zijn, elkaar ontmoeten en aandacht voor elkaar hebben,” vertelt ze. “Mensen denken vaak vooral aan beperkingen, maar wij kijken juist naar wat mensen nog wél kunnen.”
Haar betrokkenheid ontstond vanuit haar eigen gezinssituatie. Haar zoon heeft een ernstige visuele beperking en zal uiteindelijk volledig blind worden. Toch probeert hij zo zelfstandig mogelijk te leven en werkt hij nog drie dagen per week in een vorm van dagbesteding.
“Het leven houdt niet op,” zegt Thea nuchter. “Je moet blijven kijken naar mogelijkheden.”
Volgens haar is een scootmobiel voor veel mensen letterlijk een sleutel naar vrijheid. “Er staan helaas ook scootmobielen ongebruikt in schuurtjes. Dat is jammer, want zo’n voorziening kost de gemeenschap veel geld. Maar belangrijker nog: mensen verliezen daardoor hun zelfstandigheid.”
Ze begrijpt tegelijkertijd waarom sommige mensen voorzichtig worden. “Mensen worden ouder en onzeker. Net als automobilisten die twijfelen of ze nog wel veilig kunnen rijden.”
Humor en saamhorigheid
Dat de scootmobieldag ook een sociaal evenement is, blijkt overal op het terrein. Er wordt gelachen, ervaringen worden uitgewisseld en deelnemers helpen elkaar waar nodig.
Harry Carpay uit Raamsdonksveer doet al vaker mee. Hij gebruikt zijn scootmobiel dagelijks en helpt in zijn buurt zelfs anderen door containers voor hun deur te zetten.
“Ik vind het altijd gezellig hier,” zegt hij. “En je leert toch weer nieuwe dingen.”
Maar misschien nog belangrijker vindt hij de onderlinge verbondenheid. “In onze straat helpen mensen elkaar meteen als er iets is. Dat zie je niet overal meer.”
Tijdens het parcours wordt ondertussen fanatiek geoefend. Sommige deelnemers manoeuvreren soepel tussen de pionnen door, anderen nemen extra voorzichtig de bochten. Vrijwilligers lopen mee, geven aanwijzingen en zorgen voor een ontspannen sfeer.
Begrip en doorzetten
Eén van de meest indrukwekkende verhalen komt van Marian Jore. Zij kreeg zestien jaar geleden plotseling een zware acute reuma aanval.
“Ik stond op en kon helemaal niets meer,” vertelt ze. “Binnen één dag lag ik in het ziekenhuis en veranderde mijn hele leven.”
Plotseling kwamen er aanpassingen nodig: een traplift, een scootmobiel en veranderingen in huis. Gelukkig werd dat destijds snel geregeld. Maar later liep ze tegen muren aan binnen de WMO-procedures.
Toen ze een aangepaste badkamer nodig had, kreeg ze in eerste instantie nul op het rekest. “Er was iemand geweest die niet eens boven was gaan kijken, maar al besloten had dat het niet nodig was.”
Pas nadat ze zelf stevig aan de bel trok bij een wethouder, kwam er beweging in de zaak. “Je moet je mond open doen,” zegt ze vastberaden. “Anders kom je nergens.”
Ondanks alles blijft ze positief en actief. Naast haar scootmobiel gebruikt ze verschillende rollators en hulpmiddelen om zo zelfstandig mogelijk te blijven.
Nieuwe generatie hulpverleners
Ook voor jonge professionals is de dag leerzaam. Koen Oomens van Welzorg loopt voor het eerst mee tijdens de scootmobieldag. Hij studeerde bewegingstechnologie in Den Haag en werkt inmiddels als adviseur bij het bedrijf.
“Wij helpen mensen met vragen over zithouding, aanpassingen of hulpmiddelen,” legt hij uit. “Soms lossen we kleine problemen direct op.”
Volgens hem draait het uiteindelijk om maatwerk. “Iedere situatie is anders. Daarom is persoonlijk contact zo belangrijk.”
Blijven meedoen
Aan het einde van de dag zijn veel deelnemers moe, maar tevreden. Het parcours is afgelegd, de theorie is besproken en er zijn weer nieuwe contacten gelegd.
Misschien is dat wel de grootste winst van deze dag: mensen voelen zich gezien.
Tussen de pionnen, verkeersregels en kopjes koffie door draait het uiteindelijk om iets heel eenvoudigs: mee kunnen blijven doen.
Of zoals één van de deelnemers het samenvatte:
“Zolang je nog zelf op pad kunt, houd je een stukje vrijheid.