Geertruidenberg – Wie door de historische haven van Geertruidenberg wandelt, ziet niet alleen monumentale panden en eeuwenoude vestingwerken. Aan de kade liggen ook schepen die hun eigen verhaal vertellen. Eén daarvan is de sleepboot Lambert, een schip dat bijna een eeuw geleden in Geertruidenberg werd gebouwd en na een leven op de Nederlandse wateren weer is teruggekeerd naar de stad waar het allemaal begon.

Door Tom Rietveld

De huidige eigenaar, Martijn de Munnik, woont inmiddels bijna zestien jaar aan boord. Opvallend genoeg komt hij helemaal niet uit een schippersfamilie. “Mijn vader was schoenmaker,” vertelt hij lachend. “Dat is toch iets heel anders.” Toch ontstond al op jonge leeftijd een fascinatie voor schepen en varen. Tijdens zijn jaren bij de scouting groeide die liefde voor het water uit tot een droom: ooit wonen op een eigen schip.

Vier jaar geduld

Toen Martijn de Lambert voor het eerst zag, leek die droom nog ver weg. “Ik ging kijken met het idee dat ik naar een schip keek dat ik nooit zou kunnen betalen.” De financiering bleek lastig. Als zelfstandig ondernemer was het verkrijgen van een hypotheek voor een schip geen eenvoudige opgave. Toch bleef hij volhouden. “Bij de bank zeiden ze: als je nog een jaar zo’n omzet draait, dan praten we verder. Ondertussen zakte ook de vraagprijs van het schip.”

Vier jaar lang bleef de wens bestaan. Uiteindelijk vielen alle puzzelstukjes op hun plaats en kon hij in 2010 eigenaar worden van de Lambert. “Ik heb er lang tegenaan gekeken, maar uiteindelijk kwam het goed.”

Gebouwd in Geertruidenberg

Wat de Lambert bijzonder maakt, is haar directe band met de stad. De sleepboot werd aan het einde van de jaren twintig gebouwd bij de machinefabriek en scheepswerf Schipper & Van Dongen in Geertruidenberg. Historische documenten tonen aan dat in augustus 1929 een bouwcontract werd opgesteld voor de Dordtse rederij Gebroeders Sessions. Rond 1930 kwam het schip in de vaart.

Martijn beschikt nog altijd over het originele bestek en het bouwcontract. “Dat maakt het natuurlijk extra bijzonder. Je hebt niet alleen het schip, maar ook de geschiedenis erbij.”

Voor de bouw werd destijds een bedrag van 52.500 gulden overeengekomen, een aanzienlijk vermogen in die tijd. De Lambert werd gebouwd als stoomsleepboot voor de Rijnvaart. Vanuit Dordrecht trok zij vrachtschepen richting Duitsland en weer terug. Op oude foto’s is het schip nog te zien met de karakteristieke schoorsteen die bij een stoomsleepboot hoorde.

De vierde eigenaar

Bij veel oude schepen raakt de geschiedenis na verloop van tijd versnipperd. Dat is bij de Lambert niet het geval. Martijn is pas de vierde eigenaar sinds de bouw van het schip. “Dat is eigenlijk best bijzonder voor een schip van deze leeftijd.” Ook de oorspronkelijke naam is altijd behouden gebleven. Het schip werd vernoemd naar Lambert, een zoon van de familie achter de rederij. “Veel mensen uit de binnenvaart kennen het schip nog steeds als de Lambert.”

Hoewel sommige schippers geloven dat het veranderen van een scheepsnaam ongeluk brengt, is dat voor Martijn niet de reden geweest om de naam te behouden. “Het hoort gewoon bij het schip.”

Van sleepboot naar woning

Toen Martijn eigenaar werd, verkeerde de Lambert technisch nog in goede staat. Het interieur was echter sterk verouderd. De afgelopen jaren werd veel aangepast om het schip geschikt te maken als woning. Daarbij bleef de oorspronkelijke uitstraling zoveel mogelijk behouden. Waar vroeger de bemanning verbleef, bevinden zich nu woon- en slaapruimtes. De steile toegang maakte plaats voor een comfortabele trap en de indeling werd aangepast aan de eisen van deze tijd. Toch blijft het schip in alles herkenbaar als historische sleepboot.

Zwervend bestaan

De eerste jaren woonde Martijn niet op een vaste plek. “Ik had geen vaste ligplaats en ben gewoon gaan varen.” Maandenlang lag hij op verschillende locaties in Nederland. Arnhem, Nijmegen en andere steden maakten deel uit van een soort schepencarrousel waarbij historische schepen tijdelijk van ligplaats wisselden. “Je ontmoet ontzettend veel mensen. Dat is het leuke van zo’n bestaan.” Pas later kreeg de Lambert haar huidige ligplaats in de historische haven van Geertruidenberg.

Historie en innovatie

Opmerkelijk genoeg werkt Martijn tegenwoordig juist aan de toekomst van de scheepvaart. Na een periode bij scheepsbouwer Damen begon hij een onderneming die zich richt op digitalisering binnen de binnenvaart. Met behulp van software en data helpt hij schippers brandstof te besparen en efficiënter te varen. “Met meer inzicht in brandstofverbruik kun je al snel tien procent besparen.” Zo vormt de eigenaar van een sleepboot uit 1930 een bijzondere verbinding tussen maritieme historie en moderne technologie.

Levend erfgoed

De Lambert ligt niet toevallig in de historische haven. De schepen die hier een plek krijgen, hebben allemaal een bijzondere relatie met Geertruidenberg en de regio. Sommige werden hier gebouwd. Andere voeren jarenlang op de Bergsche Maas of waren eigendom van schippersfamilies uit de omgeving. Samen vormen zij een zichtbaar en levend onderdeel van de geschiedenis van de stad.

Voor voorbijgangers zijn het fraaie schepen om naar te kijken. Voor liefhebbers zijn het drijvende monumenten. En voor Martijn de Munnik is de Lambert vooral een schip met een verhaal.

Een verhaal dat bijna honderd jaar geleden begon op een Geertruidenbergse werf en dat vandaag de dag nog altijd voortvaart op de Donge.