Door Tom Rietveld

Bij toeval kan een verhaal soms beginnen. Tijdens een wandeling langs Fort Lunet stuitte ik op een bekend tafereel: mensen met dozen onder de arm, een komen en gaan dat nieuwsgierig maakt. Even later bleek ik bij de ingang van clubhuis Waterscouting Mafeking te staan. Binnen was het een gezellige drukte. De jaarlijkse oliebollenactie was in volle gang, een traditie die veel meer blijkt te zijn dan alleen het verkopen van lekkers rond de jaarwisseling.

De volgende ochtend ging ik nog eens terug, dit keer bewust. Het was het moment waarop buurtbewoners hun bestellingen kwamen ophalen. Zak na zak met oliebollen, rozijnen of niet, en dozen vol appelbeignets verdwenen over de toonbank. In het hart van die organisatie: Dam Roovers, al decennialang betrokken bij de scouting aan het water.

Al sinds 1997 betrokken

“Ik ben Dam Roovers,” vertelt hij, terwijl hij even overzicht houdt in de ruimte waar vrijwilligers af en aan lopen. “Sinds 1997 zit ik bij Waterscouting Mafeking. In 2002 werd ik staflid en sinds 2016 zit ik ook in het bestuur.” Het organiseren van de oliebollenactie doet hij samen met Jacco, inmiddels ook alweer bijna tien jaar.

Deze actie is bedoeld om extra inkomsten te genereren. Niet voor luxe, maar voor alles wat nodig is om kinderen veilig, leerzaam en met plezier het water op te krijgen. “Met de opbrengst kunnen we bijvoorbeeld weer een extra voetbal kopen,” zegt Dam met een glimlach, “maar vooral investeren we in het onderhoud van onze boten en in spel- en lesmateriaal.”

Een club met geschiedenis

Waterscouting Mafeking is stevig geworteld in Geertruidenberg. Op de huidige locatie bij Fort Lunet zit de club al zo’n 75 jaar, maar binnen de gemeente bestaat de scoutinggroep zelfs al ongeveer 85 jaar. “Ze zaten vroeger onder het gemeentehuis in Geertruidenberg,” legt Dam uit. “Daarna zijn ze hierheen verhuisd. In die tijd was er ook nog een landwerkgroep, een meer klassieke landscouting.”

De ligging aan het water maakt Fort Lunet tot een ideale plek. “Voor waterscouting is dit natuurlijk perfect,” zegt Dam. “Je stapt zo het water op. Dat is echt essentieel voor wat wij doen.” Niet voor niets is de naam ‘Lunet’ afgeleid van het Franse lunette: een klein, halvemaanvormig verdedigingswerk uit de militaire architectuur. Vandaag de dag is het vooral een plek waar jeugd leert samenwerken, verantwoordelijkheid neemt en spelenderwijs vaardigheden ontwikkelt.

Leren op en rond het water

Waterscouting is meer dan alleen varen. Kinderen leren omgaan met verschillende vaartuigen (zeilen, motorboot, roeien en kanoën) en krijgen daarbij ook uitleg over vaarregels en veiligheid. “Ze leren spelenderwijs,” benadrukt Dam. “En dat gebeurt niet alleen óp het water, maar ook eromheen.”

In de wintermaanden, wanneer het te koud is om te varen, staat het clubhuis in het teken van onderhoud en educatie. Een deel van de groep sleutelt aan boten die in de hal liggen, terwijl anderen lessen volgen in spoorzoeken, koken of andere scoutingvaardigheden. Soms wordt er zelfs iemand van buitenaf uitgenodigd om een speciale workshop te geven. Voor veel van die activiteiten kunnen de scouts een embleem verdienen voor op hun uniform, zichtbaar bewijs van wat ze geleerd hebben.

Moderne technieken, scoutingstijl

Opvallend is hoe de scouting traditionele waarden combineert met moderne technieken. Dam vertelt enthousiast over het gebruik van digitale hulpmiddelen. “Je kunt op het water met een app een gebied instellen en daar spellen spelen. Bijvoorbeeld punten veroveren, maar dan digitaal, met een kaart op je telefoon.”

Ook voor lessen wordt technologie ingezet. Via een quizsysteem kunnen vragen op een scherm worden geprojecteerd en beantwoorden kinderen live mee. “Daar kun je zelfs een kleine competitie aan koppelen,” zegt Dam. “Met punten en een prijsje.” Toch blijft het telefoongebruik beperkt. “We zitten zo veel op het water dat een telefoon al snel onhandig wordt. En in het water doet ’ie het meestal niet zo goed,” voegt hij lachend toe.

De jaarlijkse HIT

Een hoogtepunt voor veel scouts is de jaarlijkse HIT van Scouting Nederland. Dam herinnert zich nog goed zijn eigen deelname. “Toen ik zestien was, heb ik meegedaan. Wij moesten een vlot bouwen en daar onze tent op opzetten, midden op een vijver. Hoe je dat regelde, was helemaal aan jezelf.”

Die HIT biedt jongeren de kans om hun grenzen te verleggen en nieuwe interesses te ontdekken – van multimedia en radiocommunicatie tot avontuurlijke expedities. Het past perfect bij de filosofie van scouting: leren door te doen, samen en met vertrouwen.

Oliebollen als levensader

Terug naar de oliebollen, want die vormen letterlijk de levensader van veel activiteiten. Dit jaar werden er indrukwekkende aantallen verkocht: 2700 oliebollen met rozijnen, 2400 zonder, verpakt per tien, en daarnaast 3600 appelbeignets. De oliebollen worden gebakken door Bakker Wiercx, de appelbeignets door Bakker Broeders. “Allemaal bakkers uit de regio,” zegt Dam. “En dat proef je. Ze staan voor kwaliteit.”

Het succes van de actie laat zien hoe sterk de band is tussen de scouting en de omgeving. Bewoners weten dat hun aankoop direct bijdraagt aan jeugdactiviteiten aan het water.

Toekomst aan het water

Toch is er ook onzekerheid. De gemeente wil de locatie bij Fort Lunet verder exploiteren, vergelijkbaar met het naastgelegen restaurant en de botenverhuur. Dat betekent dat de scouting op termijn mogelijk moet verhuizen. “Wij huren deze ruimte,” legt Dam uit. “Ons geld zit niet in stenen, maar in boten.”

Er wordt gekeken naar alternatieve locaties, onder andere bij een nieuwe woonwijk achter het Dommel College, waar langs de dijk ruimte zou kunnen komen met steigers. “Maar het moet wel aan het water zijn,” benadrukt Dam. “Anders is het niet te doen. Dan ben je voortdurend heen en weer aan het rijden met kinderen en boten.”

Meer dan een actie

Wat begon als een toevallige ontmoeting bij Fort Lunet, groeide uit tot een verhaal over betrokkenheid, traditie en toekomst. De oliebollenactie is daarbij niet zomaar een fondsenwerving, maar een symbool van hoe vrijwilligers, kinderen en de gemeenschap samen investeren in iets dat al generaties lang waardevol is.

Zolang de zakken met oliebollen gretig worden opgehaald, blijft de scouting in Geertruidenberg letterlijk en figuurlijk in beweging - op het water én daarbuiten.

Wat is de HIT?

De HIT is een landelijk evenement van Scouting Nederland. De afkorting staat voor Hikes, Interessekampen en Trappersexpedities en wordt ieder jaar gehouden in het Paasweekend. Scouts kunnen zich individueel of met vrienden inschrijven voor een avontuur naar keuze. Dat kan een hike zijn – te voet, per fiets, boot of ander vervoermiddel – waarbij onderweg posten worden bezocht. Ook zijn er interessekampen, zoals kamperen, koken, EHBO of thematische avonturen. Voor wie van fysieke uitdaging houdt, zijn er trappersexpedities die het uithoudingsvermogen flink op de proef stellen. De HIT is uniek omdat deelnemers zélf kiezen welk avontuur ze aangaan.