In het digitale tijdperk van muziekstreaming is het een zeldzaamheid geworden om volledige albums te beluisteren, maar echte muziekliefhebbers weten dat het luisteren naar een album van begin tot eind een unieke ervaring kan bieden. In de reeks 'Vinyl Verhalen' neemt Dennis Mikhout elke week een iconisch muziekalbum onder de loep. Tijdens deze ontdekkingsreis onthult hij de verhalen achter deze albums, variërend van klassieke studiomeesterwerken tot memorabele live-opnames, ongeacht het genre en tijdperk. Deze week: 'Ramones' van de Ramones.

Door: Dennis Mikhout

In april 1976 verscheen Ramones, het titelloze debuut van vier jonge New Yorkers die zichzelf als gimmick allemaal dezelfde achternaam aanmaten. Het album duurde krap nog geen half uur, bevatte veertien nummers en veranderde de loop van de rockmuziek. Geen solo’s, geen virtuoos gitaarspel en geen concept. Alleen snelheid, herhaling en een sound die zich het best laat omschrijven als zeer urgent. Wat destijds klonk als een provocatie, werd later de blauwdruk voor punk.

Halverwege de jaren zeventig was rock grootser dan ooit, technisch en ambitieus. Progressieve bands vulden arena’s met lange composities, terwijl stadionrock steeds gepolijst en professioneler werd. In die context klonken de Ramones als een bewuste ontmanteling van dit alles. Hun thuisbasis was de club ‘CBGB’ in Manhattan, waar een nieuwe generatie bands experimenteerde met kortere, directere songs.

De Ramones (Joey Ramone, Johnny Ramone, Dee Dee Ramone en Tommy Ramone) reduceerden rock tot alleen de essentie overbleef. Hun nummers waren gebaseerd op drie akkoorden, gespeeld op maximale snelheid. Teksten waren simpel, soms absurd, vaak ironisch. Maar achter die eenvoud zat een duidelijk idee: rock moest weer gevaarlijk gaan aanvoelen. Het rafelrandje.

Het opnameproces.

Het album werd opgenomen in Plaza Sound Studio in New York, met producer Craig Leon. Het budget was beperkt (maar 6.000 dollar) en de opnames duurden slechts een week. Dat tijdsbestek paste bij de filosofie van de band. Overdubs waren minimaal, solo’s vrijwel afwezig. Wat je hoort, is in essentie wat er live in de studio werd gespeeld.

De gitaren van Johnny Ramone vormen een muur van ‘downstrokes’, strak en zonder franje. Dee Dee’s baslijnen volgen vaak de gitaar, wat het geluid compact en massief maakt. Joey’s zang staat relatief hoog in de mix: melodie is belangrijker dan techniek. Tommy Ramone houdt drummend alles bij elkaar met eenvoudige, snelle patronen. De productie is helder maar kaal. Geen galmrijke effecten, geen studiotrucs. Het album klinkt alsof het op het randje van instorten staat.

Twee sleuteltracks:

‘Blitzkrieg Bop’: De opener en het visitekaartje van het album. 'Hey ho, let’s go' is inmiddels een cultureel cliché, maar in 1976 werkte het als een alarmsirene. Het nummer begint zonder intro of opbouw: vier tellen en meteen vooruit. De kracht zit in de eenvoud. Tekstueel is 'Blitzkrieg Bop' minder agressief dan de titel suggereert. Het gaat niet over oorlog, maar over de opwinding van een concert, over jongeren die zich verzamelen rond muziek als uitlaatklep. De militante beeldspraak wordt ironisch gebruikt.

‘I Wanna Be Your Boyfriend’: Een opvallende stijlbreuk op het album. Waar de meeste nummers vooruit stormen, kiest de band hier voor een midtempo-aanpak met een bijna jarenzestig-achtige melodie. De songstructuur is klassiek en overzichtelijk. Geen sarcasme, geen ironische punchline maar alleen een eenvoudige liefdesverklaring. Joey’s zang klinkt hier minder spottend en meer oprecht. Juist dat contrast maakt het nummer essentieel binnen het album.

Commercieel was Ramones geen succes bij verschijnen. Het album bereikte slechts een bescheiden positie in de hitlijsten. Radiozenders wisten niet goed wat ermee aan te vangen; het klonk te ruw en te kort voor het bestaande radioformat. Maar onder muzikanten en in underground kringen sloeg het in als een bom.

In Londen werd het album gretig opgepikt. Bands als Sex Pistols en The Clash zagen in de Ramones het bewijs dat je geen gitaarvirtuoos hoefde te zijn om een band te beginnen. De Britse punkscene kreeg hiermee een directe impuls. Wat in New York begon als een minimalistische provocatie, werd in Engeland een culturele explosie.

Door elk overbodig element te schrappen, brachten de Ramones rock terug tot de kern: tempo, herhaling en een melodie die blijft hangen. Daarmee leverden ze een sjabloon af voor punk en hardcore, en indirect ook voor latere alternatieve stromingen. In invloed overtrof het album daarmee talloze grotere en commercieel succesvollere releases uit dezelfde periode.

Veertien nummers in minder dan een half uur, zonder omwegen maar direct op je smoel. Het album verlegde de norm voor wat een rockband kon doen en bewees dat overtuiging en de urgentie om te moeten spelen zwaarder kunnen wegen dan technische beheersing.