Er zijn enkele gemeenschappelijke steekwoorden te halen uit de algemene beschouwingen. Het wonen, zorg om gestegen kosten bij het sociaal domein, de communicatie en bewonersparticipatie komen in vrijwel elke beschouwing aan bod. Maar er is meer. Sommige fracties lieten hun beschouwing vergezeld gaan van een presentje, zoals Morgen! dat een insectenhuisje aanbood. Insecten krijgen eerder een huis dan inwoners; Igor van Nunen gaf een hoorapparaatje om beter naar de inwoners te kunnen luisteren en Mariska Cornet bood aan de burgemeester de Vredesvlag aan. Die zal in onze gemeente gaan wapperen. Even een greep uit de beschouwingen:

Keerpunt

Keerpunt wil de beschouwingen afschaffen. Opmerkingen worden toch bij de begroting gemaakt, liet Rob van Raamsdonk namens zijn fractie weten. Keerpunt wil voor het financieel debacle vanaf 2026 nog niet in de paniekstand schieten, maar eerst het regeerakkoord afwachten.

De kosten voor mens en zorg rijzen de pan uit. Dat moet effectiever en efficiënter, zonder kwaliteit aan te tasten. Keerpunt wil betere communicatie en betrekken van inwoners. Ook snel woningen bouwen is nodig, “zonder onze cultuur en bestaande natuur te vernachelen”. De hondenbelasting mag weg.

Een AZC op Hermenzeil wordt door de fractie omschreven als “zeer heikel onderwerp”. Er zijn veel vragen. Op 27 november gaan we het er samen met de inwoners over hebben, vindt de fractie. Tot slot wordt ook de aanlanding van windenergie in onze gemeente volgend jaar een belangrijk onderwerp genoemd.

Lokaal+

Geen nieuw beleid als er geen garantie is dat het kan worden uitgevoerd. Niet alles kan. Vertrouwen in elkaar en tussen gemeente en bewoners is een wens in de beschouwing van Bert van den Kieboom. Iedereen moet kunnen meedoen. Het College wil veel maatschappelijke effecten realiseren. Maar Lokaal+ wil het concreter, om beter te kunnen controleren.

Het College wil tot 2030 flink bouwen, maar Lokaal+ wil vooral weten hoe het College zorgt voor betaalbare en haalbare huisvesting voor onze jongeren.

Het College moet ook concreter worden over verduurzamen van gemeentelijk vastgoed in 2024\.

Lokaal+ wil een goed sociaal beleid houden en wil daarom weten welke bezuinigingsmaatregelen het College overweegt op het Sociaal Domein. 

De fractie ziet op de plekken van Wilsdonck en Vonder woningbouw.

Maar wanneer begint nu eindelijk bouw van deze school en sporthal.

Lokaal+ wil betere communicatie en procesverloop bij verschillende projecten. Inwonerparticipatie is belangrijk. Het moet vanaf het begin van een project voor iedereen duidelijk zijn, wat participatie concreet inhoudt en wat inwoners dus van de gemeente mogen verwachten. Lokaal+ wil weten, hoe ervoor gezorgd wordt, dat inwoners participatie voortaan positiever ervaren.

Dan ook: verantwoorde lastenverzwaring kan, maar de sterksten moeten de zwaarste lasten dragen. Hoe gaat u dat doen, vraagt Lokaal+.

Tot slot moeten de jaarlijkse bijeenkomsten voor gedecoreerden, 50-jarige huwelijksparen en sportkampioenen terug.

Morgen!

“Je hebt als insect sneller een woning dan als woningzoekende”, vertelt Anke Voulon, terwijl ze een insectenhuisje omhoog houdt. Wonen is een grote opgave. De fractie wil binnenstedelijk bouwen, maar ook vernieuwbouw waar het kan. Op gemeentegrond mag in de hoogte worden gebouwd, met aandacht voor duurzaamheid en creatieve woonvormen zoals oud en jong bij elkaar of hofjesbouw waar oudere mensen elkaar kunnen ondersteunen.

Komend jaar moet een nieuwe plek voor Oekraïense vluchtelingen worden gevonden, die nu in het voormalig Hooge Veer wonen.

Over Hermenzeil: wij willen verantwoordelijkheid dragen om mensen die gevlucht zijn voor oorlog of geweld op te vangen. Maar wel met duidelijke grenzen en binnen de mogelijkheden. Tiny houses aan de Omschoorweg voor spoedzoekers zijn een goede oplossing.

De fractie accepteert niet dat mensen buiten de boot vallen. De gemeente heeft regelingen, maar mag best actiever zijn om die bekend te maken.

Uiteraard aandacht voor duurzaamheid. Zo wil men minder gebruik van de auto stimuleren en meer lopen of op de fiets. Morgen! wil ook samen kijken waar bomen (her)plant kunnen worden. Verder in de beschouwing aandacht voor scholenbouw en groen. Het zou volgens Voulon mooi zijn, als iedere inwoner vanuit zijn eigen woning drie bomen kan zien, die voor 30% schaduwrijk zijn en dat je op 300 meter lopen van je woning een groene zone hebt.

VVD

Opvallend in de beschouwing van de VVD een zorg over toenemende polarisatie op social media, die steeds meer dienen als arena’s voor conflicten. “Het continue aanvallen van bestuurders en ambtenaren

bemoeilijkt hun werk en vormt een bedreiging voor de kwaliteit van ons bestuur”. De VVD wil meer constructief en respectvol gebruik van Social Media binnen onze gemeente bevorderen en zo het politieke debat

verbeteren. De VVD is verder bezorgd over de dreiging voor de begroting van 2026. Omschakeling van besturen op detail naar besturen op hoofdlijnen, vind Yvonne Weterings een grote stap in de juiste richting.

De fractie wil graag weten wat nodig is om te voldoen aan wettelijke verplichtingen en wat er daarna overblijft om de maatschappelijke uitdagingen en ambities uit het coalitieakkoord uit te voeren.

Grote zorgen zijn er bij stijging van kosten in het sociale domein. De VVD wil wettelijke verplichtingen nakomen maar ook streven naar efficiënter besteden van middelen. “Preventieve maatregelen zijn belangrijk om betaalbaarheid op lange termijn te waarborgen”.

Uiteraard positieve aandacht voor stokpaardje hondenbelasting die het College wil afschaffen. De fractie wil verder zoeken naar constructieve oplossingen voor uitdagingen waarvoor ondernemers staan. Ambitieuze plannen voor verbeteren van vestigingsklimaat worden toegejuicht.

VVD roept op niet alleen tegenstellingen benadrukken, maar ook onze waardering uitspreken voor de prachtige gemeente waarin we wonen.

Gemeentebelangen

In de qua toonzetting wat meer negatieve beschouwing van GB is aandacht voor het belang van vertrouwen, verbinding en vooruitgang. College en Raad staan volgens Albert Smit verder van elkaar dan ooit. Smit somt op: “uw eerste volledige jaar typeert zich vooral als het college van gesloten deuren, 16 x geheimhouding. Ook ons gemeentehuis is niet meer van de gemeenschap: opening carnaval, inwoners die 1x per jaar een kop koffie drinken met de burgemeester op het gemeentehuis. “het is er niet meer, net zo min als onze zwarte pieten. Onze identiteit gaat verloren, ook als je weet dat dit bestuur liever buiten de gemeente vergadert, dan binnen onze gemeente. Wij krijgen steeds meer het idee dat wij als gemeente in de uitverkoop gaan…”aldus Smit. GB was en is tegen geheimhouding. “Belangrijker zaken dan 14 woonlocaties of de realisatie van een AZC gaan komende 10 jaar niet komen”. Als inwoner mag je verwachten dat je bij deze processen wordt betrokken in een vroegtijdig stadium. “Uw ambities zijn vooral de inwoners te negeren en buiten te sluiten”, aldus Smit.

Jaarlijks 40 statushouders, 170 Oekraïners en straks 150-200 asielzoekers extra. Waar blijven onze jongeren voor een woning, waar blijft de veiligheid van de direct omwonende en onze inwoners, 4 km van de voorzieningen. Wat denkt u dat deze beste mensen gaan doen met hun tijd, somt Smit op. GB dient een amendement in om te stoppen met het verder mogelijk maken van een AZC. “De inwoners en belanghebbenden hebben gesproken. Ga verder met onze gemeente verder te laten bloeien en niet verder te laten bloeden……”.

CDA

Een heel andere toon en invalshoek bij CDA. Berrie Broeders vindt het ‘wensdenken’ dat het Rijk gaat helpen bij oplossen van het zogenoemde ravijn na 2026. “Wij moeten ons voorbereiden op grote klappen vanaf 2026. In het fundament onder deze gemeente is betonrot geconstateerd, het college moet hier een actieplan hebben, een strategie, een visie. Die ontbreekt in de begroting”. Er staan wel beleidsvoornemens, maar die beschrijven niet wat concrete acties en effecten zijn op de inwoners. Broeders: “We moeten als raad maar geloven dat u iets doet om iets te bereiken. Programmatisch werken lijkt doel te zijn in plaats van middel om een hoger doel te bereiken”. Broeders ziet niet hoe beleidsmaatregelen een effect hebben op strategische doelen en beleidsindicatoren. De detailverantwoording van inkomsten en uitgaven ontbreekt, u laat ons besturen op hoofdlijnen. Hij vindt dat het College op dit moment geen invulling geeft aan wat de raad heeft opgedragen. “Als indiener van een met ruime meerderheid aangenomen amendement, wil ik u een spreekwoordelijke gele kaart geven. Geef hier betere invulling aan.

Het eerder genoemde ravijn wordt volgens het CDA nog groter gemaakt, door hondenbelasting af te schaffen zonder dat daar iets tegenover staat. Ook participatie komt aan bod. Mensen uitnodigen in een zaaltje om ze te laten luisteren wat u wilt realiseren, is geen participatie, aldus Broeders. “Als u burgers serieus wilt nemen, moet u niet met de spreekwoordelijke afgebakken friet komen, maar serieus gebruik maken van andere inzichten om uw eigen standpunten te bepalen. Het gaat volgens CDA fout met dossiers als het AZC en Wonen. Dit blijft fout gaan, als het college niet anders gaat handelen. Tot slot haalt ook het CDA werklast voor de wethouder RO en financiën aan. CDA verwacht veel werk in verband met het eerder genoemd ‘ravijn’, om te komen tot een kadernota en begroting voor 2025 die sluitend gaat zijn voor 2026.

SVP

Mariska Cornet wil niet elk onderwerp in de begroting uitgebreid bespreken. De SVP-standpunten zijn bekend: goed milieubeleid, eerlijke verdeling van inkomens, goede sociale voorzieningen, aandacht voor ouderen, jongeren, vluchtelingen en sociale woningbouw. Over die onderwerpen moet de Raad als volksvertegenwoordiging democratisch beslissen, vindt zij. Zij snijdt de “soms ondemocratische democratie in de Raad van Geertruidenberg” aan. Cornet doelt op de onlangs gehouden stemming over startnotitie Achter de Hoeven, toen twee raadsleden van de oppositie afwezig waren. “De meerderheid van de politieke fracties vertegenwoordigt de meerderheid van de bevolking. Zo hebben we dat in Nederland nu eenmaal met elkaar afgesproken. Dan moet het niet zo zijn dat besluiten genomen worden, alleen maar vanwege toevallige macht van het getal”. Het nemen van een besluit altijd een juiste afspiegeling is van de politieke verhoudingen in de Raad, vindt de SVP. Door afwezigheid van een of meer raadsleden wint een meerderheid in de raad de stemming. “Maar diezelfde meerderheid weet dat de uitkomst van die stemming niet klopt met wat de politieke meerderheid wil. Op zo’n moment beslist de macht van het getal en dat is niet democratisch”. Het College heeft dat volgens de SVP zo maar laten gebeuren. Het College blijft uitgaan van een papieren, maar niet van de politieke werkelijkheid. Zij kondigde een amendement aan samen met Gemeentebelangen.

Evenals vorig jaar besteedt SVP aandacht aan de kristallnacht. Cornet wil erop aandringen deze herdenking in het leven te roepen. Om de gemeente te helpen herinneren bood zij een vredesvlag aan, “die juist nu in deze tijd meerdere betekenissen kan hebben”, besloot Mariska.

Lijst van Nunen

De kern van de boodschap van Igor van Nunen was: ga nu eerst eens echt luisteren naar onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daar zitten de ideeën. Ga eerst zoeken wat er leeft en speelt en maak daar beleid op. Zo adviseerde hij. Hij liet dat ludiek vergezeld gaan van het aanbieden van een gehoorapparaatje aan burgemeester Marian Witte. “Los van alle cijfers moet u vooral luisteren”.

Van Nunen wil bij de begroting toch even terugkijken. Een aantal dingen is niet goed gegaan. Het College doet wel aan burgerparticipatie, vindt Van Nunen, maar wél op de manier zoals het ze het beste uitkomt.

Het College zegt wel, dat het van ‘buiten naar binnen wil werken’. “maar ze doen het elke keer andersom”, verzucht hij. “U luistert te weinig naar wat leeft in de samenleving”. Hij had enkele wijzigingsvoorstellen.