Er ligt een nieuw Integraal Huisvestings Plan (IHP) op tafel. De Raad kreeg er tijdens ‘de Raad luistert’ alles over te horen. Er ligt een oud plan uit 2019. In dat plan staan kaders waarbinnen de gemeente, in overleg met schoolbesturen, investeert in onderwijshuisvesting. Het IHP stelt de gemeente en de schoolbesturen in staat om besluiten meer integraal af te wegen. Het is nodig om delen van dat plan te actualiseren. Het gaat dan om leerlingenprognoses, kostenkengetallen en beoogde programmering (planning en inhoud van projecten). De projecten houden in principe dezelfde volgorde als in het IHP van 2019, maar de start- en opleverjaren worden aangepast aan de actuele planning. De Raad gaat deze week over het aangepaste IHP in debat en gaat het hopelijk nog deze maand vaststellen.

Door Frans van Son

Goed onderwijs

Om goed onderwijs te kunnen verzorgen is goede huisvesting nodig. Gemeente en schoolbesturen zijn wettelijk verantwoordelijk om te zorgen voor goede, passende en toekomstbestendige onderwijshuisvesting (incl. bewegingsonderwijs) en die ook in stand te houden.

Daarom hebben gemeente en schoolbesturen samen het IHP 2026-2041 opgesteld. Het IHP geeft inzicht in behoefte aan onderwijsvoorzieningen in het primair en voortgezet onderwijs voor de komende 16 jaar. Het bepaalt op basis van visie en ambities, gerichte analyse, scenariovorming, prioritering, oplossingsrichting en financiële vertaling de kaders waarbinnen gemeente en schoolbesturen investeren in toekomstbestendige onderwijshuisvesting.

Nieuw of renoveren

In het IHP wordt uitgegaan van vervangende nieuwbouw of renovatie van De Biekorf, De Vuurvlinder en de Hoge Waai. In een (voor De Biekorf en De Vuurvlinder in 2027 en voor De Hoge Waai in 2029) uit te voeren haalbaarheidsonderzoek wordt onderzocht of vervangende nieuwbouw of renovatie aan de orde is. In financiële doorrekening wordt vooralsnog uitgegaan van het duurste scenario: vervangende nieuwbouw. Daarbij wordt uiteraard ook rekening gehouden met de meest actuele leerlingprognoses. Wijzigingen in het leerlingenaantal op een school zorgen voor gewijzigde ruimtebehoefte. Daarnaast stijgen ook de prijzen. Dat zou kennen betekenen, dat het gedachte benodigde geld niet meer voldoende blijkt.

Financiën

Voor de uitvoering van het IHP is veel geld nodig. De Raad zal pas over financiering van diverse projecten een definitief besluit nemen op het moment dat in een Raadsvoorstel om een budget wordt gevraagd. Dan zijn de plannen concreet en is met alles rekening gehouden.

In 2019 is een egalisatiereserve ingesteld die wordt gebruikt om de uitvoering van het IHP te dekken. Sinds 2020 wordt een jaarlijkse extra stijging van de OZB van 1% in deze egalisatiereserve gestort.

Door met name de te verwachten investeringen voor de nieuwbouw van het Scholeneiland in Raamsdonksveer (naar verwachting op te leveren in 2029) en basisscholen De Vuurvlinder en De Biekorf in Geertruidenberg (naar verwachting op te leveren in 2032) is de jaarlijkse storting in de egalisatiereserve vanaf 2030 lager dan het bedrag dat er jaarlijks uit zal gaan. Hierdoor ontstaat naar verwachting een tekort in de egalisatiereserve vanaf 2036 tot en met 2050. Dit tekort loopt in verschillende van deze jaren op tot circa € 1,4 miljoen. Rekening houdend met een reële buffer in de egalisatiereserve is sprake van een tekort van € 1,6 miljoen. De eerder ingevoerde extra jaarlijkse stijging van 1% van de OZB is onvoldoende om de egalisatiereserve IHP op peil te houden. Wat doen we daar aan?

Dekking

Er zijn volgens het College drie mogelijkheden om de kapitaallasten in de toekomst te kunnen blijven dekken om het te verwachten tekort op te vangen: je kan dat doen door een éénmalige storting vanuit de vrije algemene reserve van circa € 1,6 miljoen in de egalisatiereserve IHP.

Je zou ook de OZB kunnen verhogen van 1% naar 4,5% over de jaren vanaf 2027 tot en met 2031. Ook een combinatie van die twee mogelijkheden kan, door een éénmalige storting vanuit de vrije algemene reserve van circa € 800.000 en een verhoging van de OZB van 1% naar 2% over de jaren vanaf 2027 tot en met 2031. Maar die mogelijkheden kennen allemaal nadelen.

Afwegen

De Raad kan bij de vaststelling van de begroting 2027 een concreet voorstel verwachten over de wijze waarop de egalisatiereserve IHP in de toekomst op peil kan worden gehouden.