Na de oprichting van de Natuurfederatie Geertruidenberg eind 2018 is het bestuur de ontwikkelingen in het Amergebied nauwgezet blijven volgen. In januari 2021 verscheen de Omgevingsvisie Geertruidenberg, waarin stond dat er was gekozen voor een veelzijdig landschap met natuur en kleinschaligheid van gemengde milieus. Met als doel om ook de ecologische verbindingszones te faciliteren met nieuwe natuur en extensieve recreatie. Geheel in overeenstemming met de grote wens van de bewoners: ‘meer natuur’. Via hun netwerk was afgelopen jaar bij de Natuurfederatie al informatie binnengekomen uit Moerdijk over vergevorderde plannen, waar ook Geertruidenberg in voorkwam. Tijdens de ‘Raad Luistert’ op donderdag 4 april werden de aanwezigen geconfronteerd met een plotselinge presentatie over het Amergebied. Bij de presentatie hiervan werd de Natuurfederatie verrast, aangezien nu in het Amergebied gekozen is voor ‘Innovatie en Verdichting’ in plaats van ‘Zonering en Vervlechting’ met de voorkeur van natuurontwikkeling, zoals in een amendement in juni 2021 was besloten. Dit heeft verregaande gevolgen voor de gemeente Geertruidenberg, waardoor de Natuurfederatie een brandbrief naar alle raadsleden heeft gestuurd; zij kunnen wethouder Tommie Mertens nog tegenhouden.

Door Jan Hoek

“We zijn enorm geschrokken van wat er in het Amergebied gaat gebeuren. De gebiedsvisie uit de Omgevingsvisie is gewijzigd en er zijn te veel vragen overgebleven na de avond op 4 april. Pas op 3 april stond er in De Langstraat een artikel van de politieke partij Morgen!, waarin te lezen staat dat het Amergebied een van de belangrijkste knooppunten in het landelijk elektriciteitsnetwerk is. Er wordt nu gekeken naar hoe de wind van zee aan land wordt gebracht en verspreid door de regio”, begint Peter Verwaters van de Natuurfederatie Geertruidenberg zijn verhaal. Hij voelde zich, evenals diverse raadsleden, overvallen met de presentatie bij de ‘Raad Luistert’ over de gebiedsplannen Amergebied. In de door de Natuurfederatie Geertruidenberg gestuurde brandbrief staat een deel van de plannen. Het gaat onder meer over de bouw van een converterstation, met een grootte van 5,5 hectare groot ofwel elf voetbalvelden; de hoogte is ongeveer 25 meter. Voor de CO2 afvang en opslag is een hoogte van 135 meter nodig, net zo hoog als de RWE-koeltoren. Verwaters vervolgt: “En zo zijn er meer plannen waardoor minimaal 60 hectare in beslag genomen gaat worden. De impact is dus enorm zo pal naast de woonwijken van de gemeente Geertruidenberg. Uit het klimaatfonds komt 500 miljoen ter beschikking van de gemeenten Moerdijk, Drimmelen, Oosterhout en Geertruidenberg, terwijl de lasten en de aantasting van de leefomgeving in onze gemeente het grootst zijn. Naast woonwijken komt er namelijk een 120 voetbalvelden groot industriecomplex. Door te kiezen voor Innovaties en Verdichting wordt ruimte voor natuurontwikkeling in het Amergebied bedreigd. Behoud van natuur langs natura 2000 en Natuur Netwerk Brabant (NNB) hadden minimaal door de gemeente geëist moeten worden. Bij de presentatie op 4 april werd bij de schets en de presentatie hierover geen duidelijkheid verschaft. Waarom werden belangengroepen en bewoners niet eerder meegenomen. Eigenlijk had dat al vanaf het najaar 2022 moeten starten.” Binnenkort tekent de wethouder (fase 1) een bestuursakkoord. In fase 2 zullen randvoorwaarden worden vastgelegd en pas in fase 3 zullen de belangengroepen en bewoners worden betrokken.

Tijdspad en Stuurgroep

Het is een complexe opgave waar de betrokken gemeenten in het Amergebied voor staan. En dat de gemeente Geertruidenberg daarbij betrokken is, komt voor betrokkenen bijzonder onverwacht. In juni 2021 is door de raad, na een bezwaarbrief van de Natuurfederatie Geertruidenberg hierop een amendement aangenomen, ondersteund door álle partijen en raadsleden. Het amendement stelde dat bij de plannen in het Amergebied natuurontwikkeling voorop moet staan met stille, niet intensieve recreatie. De Natuurfederatie Geertruidenberg heeft aangaande het Amergebied al een heel tijdspad gevolgd. Peter Verwaters zegt daarover: “We hebben vanaf de oprichting van de natuurfederatie alle nieuwsberichten gevolgd en op gezette tijden het gebied bezocht. Het kappen van bosstruweel viel al jaren op; na een bomenkap in het broedseizoen 2020 werd door ons bezwaar gemaakt en dat bleek ook nog eens illegale kap te zijn. We hebben daarover diverse gesprekken gevoerd met de stakeholders TenneT, EnNatuurlijk, Brabantse Delta en RWE, met als doel om natuur te compenseren. Na het laatste gesprek in april 2022 werd afgesproken om in overleg te blijven over het Amergebied. De wens van RWE was de Stuurgroep Amergebied op te richten om zo verder het proces van overleg in te gaan. Tijdens een bijeenkomst op 22 november 2022 van TenneT in Zevenbergen werd ons duidelijk dat Geertruidenberg of Moerdijk in beeld was voor een converterstation om de gelijkstroom vanaf een nieuw te ontwikkelen windpark op de Noordzee om te zetten in wisselstroom. Als natuurfederatie wisten we al dat deze grote plannen wel heel veel impact zouden hebben op de leefomgeving en dat natuurcompensatie alleen kan als alle gebiedsplannen duidelijk waren. Denk daarbij aan dijkversterking, stadsverwarming et cetera. Vreemd was het dat RWE in het najaar 2022 van de gemeente Geertruidenberg te horen kreeg dat zij dit wilde coördineren. Want bij een gesprek met de wethouder kregen we te horen dat zijn pogingen voor de oprichting van Stuurgroep Amergebied niet waren gelukt; de Natuurfederatie mocht wel zelf initiatieven nemen. Bij voorjaarsoverleg met de wethouder in 2023 kwam de Stuurgroep weer ter sprake en werd ons beloofd dat twee beleidsambtenaren zich hiervoor gingen inzetten. Op 14 september 2023 werd een bijeenkomst gepland door de Regio West Brabant (RWB), wat ons hoop gaf voor de oprichting van de Stuurgroep. Deze afspraak werd echter plots gecanceld, waarna het tot nu toe stil bleef. Als Natuurfederatie willen we benadrukken dat we niet tegen de energieprojectplannen zijn. We denken dat naast de plannen voor een Ecopark, toch een wens van de gemeente, ook natuurontwikkeling is in te passen in het Amergebied. Helaas heeft dat tot nu toe geen kans gekregen. Daarbij blijft de vraag hangen, waarom is de Stuurgroep Amergebied er nooit gekomen? Daar willen we graag antwoord op.” Het is overigens niet de enige vraag van de Natuurfederatie waar ze antwoord op willen hebben, want in de brandbrief staan maar liefst 15 vragen én zorgen. Wordt zonder twijfel vervolgd.