’Het heeft te zeer ontbroken aan een oprechte wisselwerking tussen College en

Raad, die nodig is bij een gevoelig onderwerp als het vestigen van een AZC.

College en Raad communiceerden met elkaar sterk vanuit hun eigen opvatting

en en drijfveer, zonder dat als zodanig uit te spreken. Het College dacht dat ze door

kon in haar bevoegdheid, de Raad sprak zich onvoldoende expliciet uit en wachtte af.’ Dat is een van de conclusies van het evaluatieonderzoek naar het besluitvormingsproces rond de asielopvanglocatie Hermenzeil. Dat onderzoek dat de titel mee kreeg ’Wisselwerking’ werd gehouden door PON & Telos.

Raad en College

Zowel de Raad als het College stonden achter het voornemen om een extern onderzoek te laten uitvoeren naar het hele besluitvormingsproces rondom de vestiging van een Asielzoekersopvang op Hermenzeil aan de Zijlweg in Raamsdonk. Het moest een onderzoek worden dat niet zo zeer om de schuldvraag moest gaan, maar om het verloop van de procedure.

Wisselwerking

De onderzoekers constateren, dat het College in deze situatie heeft gehandeld vanuit de redenering dat het bevoegd was tot besluitvorming. Het College heeft de besluitvorming naar zich toe getrokken. De Raad heeft, zij het niet unaniem, zijn goedkeuring gegeven. Er was, zo staat in het eindrapport, bij verschillende fracties terughoudendheid ten opzichte van het collegebesluit, maar de Raad heeft geen formele stappen ondernomen. Het College heeft de Raad regelmatig geïnformeerd over de voortgang en daarmee voldaan aan haar informatieplicht.

Maar van oprechte wisselwerking tussen College en Raad, nodig bij een gevoelig onderwerp als het vestigen van een AZC, heeft het te zeer ontbroken, concluderen de onderzoekers. College en Raad communiceerden met elkaar sterk vanuit hun eigen opvatting en drijfveer, zonder dat als zodanig uit te spreken. Het College dacht dat ze door kon in haar bevoegdheid, de Raad sprak zich onvoldoende expliciet uit en wachtte af.

Juridisch

De onderzoekers bekeken ook de juridische aspecten. De Gemeentewet bepaalt dat aanwijzen van een locatie voor asielopvang een autonome bevoegdheid van de gemeente is. Maar de wet is niet uitgesproken over verdeling van bevoegdheden tussen College en Raad. Daardoor waren verschillende redeneringen mogelijk. Het heeft volgens de onderzoekers in juridische en praktische zin geleid tot diffuusheid over welk orgaan, Raad of College beslist.

Geheimhouding

De Raad leek volgens de onderzoekers in de veronderstelling niet anders te kunnen handelen dan instemmen met de geheimhouding op 26 januari 2023. De Raad heeft formeel wel de mogelijkheid de geheimhouding te beëindigen.

Inwoners

De gevoeligheid van het dossier en de manier waarop inwoners zich roeren, zowel live als via sociale media, lijkt volgens de onderzoekers voor zowel College als Raad een belangrijke factor te zijn in hun opinievorming en handelen.

Aanbevelingen

De onderzoekers doen een aantal aanbevelingen. Omdat de Gemeentewet over de autonome gemeentelijke bevoegdheid niet helemaal duidelijk is, is een goede wisselwerking tussen college en raad, zeker bij een politiek en maatschappelijk gevoelig onderwerp als de vestiging van een AZC, belangrijk. Het verdient volgens de onderzoekers aanbeveling dat het College het commitment van de Raad expliciet peilt, bijvoorbeeld met een raadsbesluit. De Raad krijgt de aanbeveling mee dat hij zich in een gevoelig dossier pro-actiever zou kunnen opstellen, bijvoorbeeld door vanuit de kaderstellende rol actief op te treden.

Debat

Op dinsdag 2 juli debatteert de Raad over dit onderzoeksrapport, de conclusies en aanbevelingen. Op donderdag 4 juli wordt erover besloten, tijdens de besluitvormende Raad. Beide vergaderingen zijn openbaar en beginnen om 19.30 uur.