Zou het niet beter zijn om bij het opstellen van de begroting rekening te houden met capaciteit en kwaliteit van de ambtelijke organisatie. Ook de ambitie van het College zou om dezelfde reden wat getemperd mogen worden. Dat voorkomt elk jaar weer terugkerende overschotten, die voor een groot deel voortkomen uit niet uitgevoerde zaken. Dat was aan het begin van de debatraad over de jaarstukken van 2023 zowat Raadsbreed het gevoel. De jaarrekening sluit met een overschot van zo’n 2,7 miljoen. Het College wil daarmee de algemene reserve spekken. De Raad had zojuist de gezamenlijke barbecue achter de rug en was kennelijk van plan er een rustig, maar vooral ook lang avondje van te maken.

Bijstellen

Financiënwethouder Hein de Jongh wilde dat beeld van de Raad toch wat ’bijstellen’. Hij somde een aantal redenen op, die volgens hem meer hebben bijgedragen tot het grote overschot. Zo zit er bij voorbeeld 7 ton aan afwijkingen in en ook Rijksbijdragen vielen mee én er kwam zo’n half miljoen extra binnen uit omgevingsvergunningen.

Juist goed!

Zowel burgemeester Witte als De Jongh klaagden over berichtgeving in de media onder het motto ‘we doen het allemaal zo goed’. Dat zouden de burgers ook moeten weten, vond men. Hebben die dat dan niet gemerkt? ”We kregen van de accountant een 8.” Dat is maar helemaal normaal. Je werkt immers degelijk en met geld van inwoners. Je kan je ook best op de borstkloppen als je in de middenmoot van vergelijkbare gemeenten op plaats 52 van iets meer dan honderd staat...

De pers aanspreken is een zwaktebod. De media zijn immers niet ‘his masters voice’ als het goed is. Of het nu het dagblad is, of het weekblad. Het lijkt verstandiger, om als bestuur ook dit keer eerst bij jezelf te rade te gaan: hebben wij zelf voldoende begrijpelijk duidelijk gemaakt dat we het zo goed doen, of merken de inwoners daar iets van; schrijven we misschien zelf nog steeds raadstukken in ‘archaisch omslachtig ambtenarees’ in plaats van compact en in de eigen moerstaal en spreken we ook zo; bieden we aan de Raad wel voldoende leestijd van stukken om kansen op een duidelijk inhoudelijk debat te vergroten. Zijn onze antwoorden behalve omslachtig, wel voor iedereen te volgen. Velen haken na een half uurtje thuis al af.

Doe iets terug

Igor van Nunen (Lijst van Nunen) vroeg zich af of we inwoners iets terug kunnen geven: “als de jaarlijkse ‘collecte’ onder inwoners hoger uitvalt, dan je nodig hebt, kan er dan iets terug”. Hij noemde als voorbeeld de jaarlijkse 1%-verhoging van de onroerende zaakbelasting (OZB) achterwege laten. Hij hintte op een amendement of motie in die richting. “Laten we op een of andere manier over 2023 een stukje terug geven aan onze inwoners”. Ook Anke Voulon (Morgen!) vond, dat er veel geld over is: “Wat hebben we voor de inwoners gedaan” en ook Leon Hooijmaijers (Lijst Broeders/Hooijmaijers) zag wel iets in de idee van Van Nunen. Dat idee lokte een deel van de Raad uit om snel wat rekensommetjes te maken en vooral langs elkaar heen te praten in hun reacties. Wethouder De Jongh draaide er niet omheen en was duidelijk: “Er komen harde jaren aan; daar ligt de uitdaging. Voorzichtigheid is geboden”. Albert Smit (Gemeentebelangen) reageerde: “maar het huishoudboekje van onze inwoners staat ook onder druk”.

Mens en zorg

Vragen ook over de noodzakelijke ombuigingen bij het Sociaal Domein. Liefst 49,6% van de begroting gaat naar ‘Mens en zorg’. Dat moet minder. Wethouder Annemiek van Rooij liet weten, het volste vertrouwen te hebben, dat de bezuinigingsaanpak slaagt met effectief en preventief werken. Zij is overtuigd, dat ook bezuinigen in de Jeugdzorg gaan lukken. Bert van den Kieboom (Lokaal+) stoorde het, dat de Raad enkel kennis kan nemen van ontwikkelingen, maar er nauwelijks invloed op kan uitoefenen. “In de kadernota staat hoe we denken te bezuinigen op Sociaal Domein”, reageerde Van Rooij.

Besluiten

In de Raad van donderdag 4 juli moeten spijkers met koppen worden geslagen. Dat geldt ook voor de Voorjaarsnota die eigenlijk een andere naam zou moeten krijgen. Misschien kunnen Raad en College in die vergadering herhalingen achterwege laten en direct en zonder omwegen op elkaar reageren, kort en bondig. Of moeten we dat niet meer verwachten na vergadermoeheid als gevolg van verkeerde planning en zaken die plotseling opdoemen, waarop het College uiteraard geen vat heeft. Kon het rapport Hermenzeil niet over de vakantie worden getild? De ambtelijke organisatie krijgt nu enkele weken relatieve rust. Dat is hard nodig, als je wil dat het ambtenarenkorps volop en met kans op weinig fouten aan de slag kan blijven. Management en bestuur moeten misschien meer rekening houden met wat kan. Dat hoort immers ook bij ‘goed werkgeverschap’.

Frans van Son