Je wilt als Raad en College nog voor de vakantie debatteren over uitkomsten van een onderzoek naar het besluitvormingsproces over asielzoekerscentrum ‘AZC Hermenzeil’. Je wringt speciaal daarvoor nog een ‘debatraad’ tussen de vele andere bijeenkomsten in de overvolle vergaderagenda van de Raad vóór de vakantie. Je besluit te elfder ure om die vergadering te verzetten van dinsdag naar maandag, omdat je er achter komt, dat dinsdag toevallig ook het Nederlands elftal voetbalt. Dan komt die vergadering afgelopen maandagavond en wordt ’s middags voor de vergadering bij de Raad duidelijk, dat er niemand van het extern onderzoeksbureau Het PON & Telos aanwezig kan zijn. Geen gelegenheid om hen eventuele inhoudelijke vragen te stellen of onduidelijkheden op te helderen.

Door Frans van Son

Opstappen

Igor van Nunen (Lijst van Nunen) wilde dat juist wel. Hij deed een poging om het rapport na de vakantie te behandelen. Zijn voorstel kreeg echter enkel de stemmen van Gemeentebelangen, Leon Hooijmaijers van lijst Broeders/Hooijmaijers (collega Berrie Broeders fungeerde als voorzitter). Het voorstel werd verworpen. Van Nunen vertrok. Hij had tevoren laten weten zo geen heil te zien in de behandeling nu. Maar hij luisterde eerst nog naar inspreker Piet de Peuter, die een referaat hield over de bevoegdheid van Raad en College aan de hand van de Gemeentewet. De Peuter zette vraagtekens bij het gestelde in het onderzoeksrapport.

Wel behandelen

De meerderheid van de Raad wilde wel door. Een debat kon je het maandag niet noemen. Het verzandde te vaak in voorlezen uit het rapport en onderstrepen van conclusies en aanbevelingen. Aan inhoudelijke vragen aan de onderzoekers hadden de meeste fracties kennelijk nu geen behoefte. Burgerlid Verwijs namens de fractie Broeders/Hooijmaijers liet weten, dat het rapport voor hem een opsomming van bijeenkomsten is. Hij wilde daarover juist wel met onderzoekers van gedachten wisselen. Ook Albert Smit had daaraan behoefte.

Waarover gaat het

De Raad liet voor 25.000 euro (inmiddels 31.000 euro) een onderzoeksrapport maken over het besluitvormingsproces of er op Hermenzeil een asielzoekerscentrum (AZC) zou moeten komen. Een aantal inwoners zag dat niet zitten en kwam in groten getale af op Raadsvergaderingen. Eind 2023 riep de Raad het College op om de stekker uit dit project te trekken. Na korte tijd gingen stemmen op om het proces te evalueren. Zowel Raad als College wilden dat. Het PON & Telos kreeg van de Raad de vraag om het besluitvormingsproces te onderzoeken.

Aanbeveling

Vanwege onduidelijkheid rondom bevoegdheid is goede wisselwerking tussen College en Raad nodig, zeker bij politiek en maatschappelijk gevoelige onderwerpen, zo bevelen de onderzoekers aan. Het College zou ook sneller moeten peilen hoe de Raad erin staat. De Raad zelf zou zich volgens de onderzoekers, pro-actiever kunnen opstellen, door actief op te treden, omdat het de Raad is die kaders stelt. Wat hebben College en Raad geleerd en in hun rugzak gestopt van dit onderzoek. Het doel van de evaluatie was immers om te leren en verantwoording af te leggen. Wellicht wordt dát nu na de vakantie nog duidelijk.

Goed gedaan

Het ging niet om de schuldvraag, maar Eric van Oosterhout (Keerpunt) vond het nodig om meerdere keren te melden, dat het College naar eer en geweten gehandeld heeft. Hij vond, zoals het rapport, dat bevoegdheden te diffuus waren. Bert van den Kieboom (Lokaal+) vond het ’onbegrijpelijk’, dat er nog steeds geen duidelijkheid is over verantwoordelijkheden en bevoegdheden.

In eigen boezem

Leon Hooijmaijers (fractie Broeders/Hooijmaijers) vond dat Raad en College de hand in eigen boezem moeten steken. “Wat kunnen we beter doen met elkaar. Het gaat ook over vertrouwen”, zo liet ook de burgemeester weten. Naarmate de vergadering vorderde, kwamen Raad en College weer uit bij het oude, bekende verhaal. “We moeten laten zien dat we respectvol met elkaar kunnen omgaan”, noemde Anke Voulon (Morgen!) het. “Spreek elkaar respectvol aan”. Van Oosterhout meende dat “minder schoppen naar het College” zou kunnen helpen.

Zere plek

Hooijmaijers legde ten slotte de vinger op de zere plek. Er is al zo vaak benoemd, dat respectvol met elkaar omgegaan zou moeten worden. “Een of twee keer per jaar hebben we een sessie en dan gaat het weer een tijdje goed”. De oplossing is erg lastig “en dat is al jaren zo”, betoogde hij. Burgemeester Witte vroeg de Raad om in de vakantie na te denken hoe het beter kan. Daarna kan in het presidium erover gesproken worden. Ook zo’n oproep is niet nieuw. Het is niet de eerste keer dat wordt gesproken over omgangsvormen en normaal doen tegen elkaar. Een deel van Raad en College is kennelijk hardleers. Heidagen, placemats met omgangsvormen en andere sessies ten spijt. Dit duurt al jaren voort en het lijkt erop dat een aantal mensen zich daar wel bij voelt. Dat is jammer, want onze inwoners verdienen beter.

De Raad krijgt donderdag 4 juni dit onderzoeksrapport weer op tafel in de besluitvormende Raad.