We kijken terug op een jaar dat positief kan worden afgesloten. De jaarstukken van 2023, (jaarverslag en jaarrekening), geven een bruto positief resultaat van € 2.910.000. Bruto, want dat is nog inclusief overheveling van in 2024 doorlopende kosten. Het netto positieve resultaat is na alle plussen en minnen € 2.067.000. Met jaarstukken legt het College verantwoording af over het beleid dat in 2023 is gevoerd en over de financiële resultaten die daarbij horen. Maar dat positieve beeld is geen reden om te gaan potverteren. Integendeel. Er komt de komende jaren namelijk veel op ons af. ‘Een somber toekomstperspectief’. Daarom is financieel voorzichtig handelen volgens het College cruciaal.

Somber

Er zijn landelijk en wereldwijd veel ontwikkelingen, waarbij de gemeente niet aan de knoppen kan draaien. Maar die dingen raken ons wel. Zo neemt het Rijk in 2025 een flinke hap uit het gemeentefonds, terwijl het ‘financieel ravijn’ dat vanaf 2026 dreigt, nog bij lange na niet opgevuld is. Er moet daarom gedwongen fors bespaard worden. Vooral ook omdat we nog niet weten, welke extra taken op de gemeente afkomen en nóg minder zeker is, of die allemaal wel financieel gecompenseerd gaan worden. Alle zeilen moeten worden bijgezet om voor 2026 een structureel sluitende begroting te kunnen maken.

Dat ‘ravijn’ is niet de enige reden tot zorg. In Oekraïne is nog steeds oorlog. De opvang van asielzoekers is ook nog steeds een uitdaging. Daarnaast zijn er ook hogere (financiële) risico’s, inclusief renteschommelingen en looneisen bij salarissen in combinatie met stijgende prijzen voor voedsel, energie en grondstoffen. Al met al ziet het College daarom grote risico’s voor de financiën van onze gemeente én van de gesubsidieerde instellingen en verbonden partijen (samenwerkingsverbanden), zelfs al vanaf dit jaar. Voorzichtigheid is dus hard nodig.

Bruggen bouwen

Het College omschrijft 2023 als ’jaar van intensieve samenwerking waarbij bruggen werden gebouwd tussen gemeente en gemeenschap, ambtenaren en burgers, en tussen visie en uitvoering’. Volgens het College zijn inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners betrokken bij vormgeven van doelen van het College en bij het bepalen van de koers. Hun betrokkenheid en input waren belangrijk en vormden de basis voor besluitvorming en acties, laat het College weten. Transparantie stond centraal, omdat alleen door geven van een duidelijk beeld en de manier waarop het beschikbare geld wordt ingezet, vertrouwen kon worden gewonnen en doelen dichterbij konden komen. Burgerparticipatie kreeg volgens het College daarom een belangrijke rol. Intussen zijn ook extra inspanningen nodig, waaronder beter benutten van beschikbare subsidies. Daarvan wordt nog onvoldoende gebruik gemaakt. Het College werkt daaraan.

Ambtenaren

Het College schrijft dat in 2023 veel werk is verzet ondanks dat capaciteit, kennis en kunde niet altijd in balans waren met ambities en maatschappelijke uitdagingen. Hoog op het College-verlanglijstje staat aantrekken, binden en boeien van kundig personeel. Maar de arbeidsmarkt is een probleem. Het College weet dat succes ook afhankelijk is van de talenten die we aan onze gemeente kunnen binden en de mate, waarin die mensen geïnspireerd en gemotiveerd kunnen worden. Daarom is er veel aandacht voor talentontwikkeling, bieden van carrièreperspectief en doorgroeimogelijkheden. Er zijn grote maatschappelijke opgaven en uitdagingen en de gemeente moet daar wendbaar en flexibel op inspelen. Daarom wordt vanaf 2023 programmatisch gewerkt. Werken vanuit maatschappelijke opgaven vraagt niet enkel om realistische keuzes, maar ook om helder verdelen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden tussen Raad, College en ambtelijke organisatie.

Realistisch zijn

Als kleine gemeente moet je realistisch zijn. Daarom ook zocht het College samenwerking met andere gemeenten in de regio. Tegelijkertijd werd voorbereid op ontwikkelingen in de toekomst.

De effecten van de Coronacrisis bleven in 2023 beperkt en verdwenen uiteindelijk nagenoeg. Bij financiële afwikkeling van steunregelingen moet nog wat gedaan worden. De oorlog in Oekraïne leidt nog wel tot extra inspanningen, maar er is een zekere dagelijkse routine in de opvang. Opvang van de Oekraïense vluchtelingen wordt door het rijk vergoed en evenals vorig jaar is er in 2023 een overschot waarvan wordt voorgesteld, dit toe te voegen aan de reserve Oekraïne/Ontheemden.

Tegenvallers

Het College schrijft, dat het niet ondenkbaar is, dat er, om tegenvallers op te vangen, incidenteel een beroep zal moeten worden gedaan op de algemene reserve. De komende maanden worden maatregelen uitgewerkt om het financiële perspectief van 2025 te verbeteren. Als dat niet lukt, zal de reservepositie van cruciaal belang kunnen worden.

Veel gedaan

Het College vindt, dat er in het afgelopen jaar veel gedaan is. Zij doet een greep daaruit: het Programma Wonen. En dat er ter bestrijding van de woningnood 14 mogelijke plekken opgenomen zijn in de omgevingsvisie. Er kunnen op die plekken misschien huizen gebouwd worden. Intussen vordert bouwproject Theresiakwartier gestaag. Dat geldt ook voor bouwplan ‘Tuinen van Sandoel’. Voor Achter de Hoeven is een startnotitie vastgesteld en is het eerste deel van het participatietraject doorlopen. Ook is de ruimtelijke procedure voor het woningbouwproject Veerse Dok opgestart en voor de bouw van 70 flexwoningen aan de Omschoorweg is een uitvoeringsnotitie vastgesteld. Ander voorbeeld: er is vorig jaar begonnen met de bouw van Sporthal Parkzicht. Het plan voor de ernaast te bouwen school is uitgewerkt. Op het terrein staat straks ook een gymzaal en er is ruimte voor kinderdagverblijf van Partou. Andere zaken die in 2023 de revue passeerden: er is geïnvesteerd in data-gedreven werken; onder meer is Klimaatsubsidie, Subsidieregeling nationaal isolatieprogramma (NIP) en subsidie voor het organiseren van een zomer- en/of kerstactiviteit geïntroduceerd. En er is meer.

Vergaderen

De Raad debatteert donderdag 27 juni over jaarstukken 2023 en besluit erover op donderdag 4 juli. Natuurlijk openbaar!